arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · สุมนวรรค

๒. จุนทิสูตร เล่ม ๒๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในสุมนวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ สุมนวรรค จุนทิสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๕๓–๕๕

หน้า ๕๓

๒. จุนทีสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่อำนวยผลเลิศ

{๓๒} [๓๒] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันอันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล พระนางจุนทีราชกุมารีทรงแวดล้อมด้วยรถ ๕๐๐ คัน และกุมารี ๕๐๐ คน เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ราชกุมารพระนามว่าจุนทะ พระภาดาของหม่อมฉัน กล่าวอย่างนี้ว่า ‘หญิงหรือชายก็ตาม ผู้ถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะ ถึงพระธรรมเป็นสรณะ ถึงพระสงฆ์เป็นสรณะ เว้นขาดจากปาณาติบาต (การ ฆ่าสัตว์) เว้นขาดจากอทินนาทาน (การลักทรัพย์) เว้นขาดจากกาเมสุมิจฉาจาร (การประพฤติผิดในกาม) เว้นขาดจากมุสาวาท (การพูดเท็จ) เว้นขาดจากการ ดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ผู้นั้นหลังจากตาย ไปย่อมเข้าถึงสุคติอย่างเดียว ไม่เข้าถึงทุคติ’ ดังนี้ หม่อมฉันขอทูลถามพระ ผู้มีพระภาคเจ้าว่า ‘ผู้ที่เลื่อมใสในศาสดาเช่นไร หลังจากตายไปจึงเข้าถึงสุคติ อย่างเดียว ไม่เข้าถึงทุคติ

ผู้ที่เลื่อมใสในธรรมเช่นไร หลังจากตายไปจึงเข้า ถึงสุคติอย่างเดียว ไม่เข้าถึงทุคติ ผู้ที่เลื่อมใสในสงฆ์เช่นไร หลังจากตายไป จึงเข้าถึงสุคติอย่างเดียว ไม่เข้าถึงทุคติ ผู้ที่ทำให้บริบูรณ์ในศีลเช่นไร หลัง จากตายไปจึงเข้าถึงสุคติอย่างเดียว ไม่เข้าถึงทุคติ ”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนจุนที สัตว์ทั้งหลายที่ไม่มีเท้าก็ตาม มีสองเท้าก็ตาม มีสี่เท้าก็ตาม มีเท้ามากก็ตาม มีรูปหรือไม่มีรูปก็ตาม มี สัญญาหรือไม่มีสัญญาก็ตาม มีสัญญาก็ไม่ใช่ไม่มีสัญญาก็ไม่ใช่ก็ตาม จะมี ประมาณเท่าใดก็ตาม พระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าอันชาวโลกกล่าว

หน้า ๕๔

ว่าเลิศกว่าสัตว์เหล่านั้น ชนเหล่าใดเลื่อมใสในพระพุทธเจ้า ชนเหล่านั้นชื่อ ว่าเลื่อมใสในสิ่งที่เลิศ และผลอันเลิศย่อมมีแก่ชนผู้เลื่อมใสในสิ่งที่เลิศ

ดูก่อนจุนที สังขตธรรมหรืออสังขตธรรม จะมีประมาณเท่าใดก็ตาม วิราคธรรม คือ ธรรมอันย่ำยีความเมา ธรรมเครื่องกำจัดความกระหาย ความ ถอนเสียซึ่งความอาลัย ความเข้าไปตัดวัฏฏะ ธรรมเป็นที่สิ้นตัณหา ความ คลายกำหนัด ความดับ นิพพาน เรากล่าวว่าเลิศกว่าธรรมเหล่านั้น ชน เหล่าใดเลื่อมใสในวิราคธรรม ชนเหล่านั้นชื่อว่าเลื่อมใสในสิ่งที่เลิศ และผล อันเลิศย่อมมีแก่ชนผู้เลื่อมใสในสิ่งที่เลิศดูก่อนจุนที หมู่ก็ดี คณะก็ดี จะมีประมาณเท่าใดก็ตาม พระสงฆ์สาวกของตถาคต คือ คู่แห่งบุรุษ ๔ คู่ เป็นบุรุษบุคคล ๘ พระสงฆ์สาวกของพระ ผู้มีพระภาคเจ้านี้ควรแก่ของบูชา ควรแก่ของต้อนรับ ควรแก่ของทำบุญ

ควร แก่การทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า เรากล่าว ว่าเลิศกว่าหมู่หรือคณะเหล่านั้น ชนเหล่าใดเลื่อมใสในพระสงฆ์ ชนเหล่านั้น ชื่อว่าเลื่อมใสในสิ่งที่เลิศ และผลอันเลิศย่อมมีแก่ชนผู้เลื่อมใสในสิ่งที่เลิศดูก่อนจุนที ศีลมีประมาณเท่าใดก็ตาม ศีลอันพระอริยเจ้าใคร่ แล้ว คือ ศีลที่ไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย เป็นไท อันวิญณูชนสรรเสริญ อันตัณหาและทิฏฐิไม่จับต้อง เป็นไปเพื่อสมาธิ เรากล่าวว่าเลิศกว่าศีล เหล่านั้น ชนเหล่าใดย่อมทำให้บริบูรณ์ในอริยกันตศีล ชนเหล่านั้นชื่อว่า ทำให้บริบูรณ์ในสิ่งที่เลิศ และผลอันเลิศย่อมมีแก่ชนผู้เลื่อมใสในสิ่งที่เลิศ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สังขตธรรม ธรรมอันปัจจัยปรุงเแต่ง หรือเกิดจากปัจจัย (อง.ทุก.อ. ๖๒) อสังขตธรรม ธรรม อันปัจจัยไม่ปรุงเแต่ง หรือไม่เกิดจากปัจจัย ได้แก่ พระนิพพาน (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๓๕)
  2. ๒ศีลอันพระอริยเจ้าใคร่ หมายถึงศีลที่ประกอบด้วยอริยมรรคอริยผล (องฺ.จตุกก.อ. ๓๔๙)
  3. ๓อันตัณหาและทิฏฐิไม่จับต้องแล้ว หมายถึงไม่ถูกกิเลสสำคัญคือตัณหา (ความทะยานอยาก) และทิฏฐิ (ความเห็นผิด) จับต้องคือครอบงำจิต (นัย ที.ม.อ. ๑๓๘)
หน้า ๕๕

พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึง ได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่าเมื่อบุคคลรู้แจ้งซึ่งธรรมอันเลิศ เลื่อมใสโดยความ

เป็นของเลิศ เลื่อมใสในพระพุทธเจ้าผู้เลิศ ผู้เป็น

ทักขิไณยบุคคล ชั้นเยี่ยม

เมื่อเลื่อมใสในพระธรรมอันเลิศ ซึ่งเป็นธรรมปราศ

จากราคะ สงบและเป็นสุข เลื่อมใสในพระสงฆ์ผู้เลิศ ซึ่ง

เป็นบุญเขต ชั้นเยี่ยม

เมื่อถวายทานในท่านผู้เลิศนั้น บุญอันเลิศย่อมเจริญ

เรื่อยไป อายุ วรรณะ ยศ เกียรติ สุขะ และพละก็ย่อม

เจริญเรื่อยไป

ผู้มีปัญญา ตั้งมั่นแล้วในธรรมอันเลิศ ให้ทานแก่ท่าน

ผู้เป็นบุญเขตอันเลิศ จะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม

ย่อมถึงความเป็นผู้เลิศ บันเทิงอยู่

๓. อุคคหสูตร

ว่าด้วยหน้าที่ของภรรยาที่ดี

[๓๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

{๓๓} สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ป่าชาติยาวัน ใกล้เมืองภัททิยะ ครั้งนั้นแล อุคคหเศรษฐีผู้เป็นหลานของเมณฑกเศรษฐี ได้เข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ทักขิไณยบุคคล บุคคลผู้ควรแก่ทักษิณาทาน หรือบุคคลผู้ควรรับของทำบุญ (องฺ.ทุก.อ. ๓๔)
  2. ๒บุญเขต หมายถึงที่ตั้ง ที่อยู่ หรือที่งอกงามแห่งบุญ (องฺ.ทุก.อ. ๓๔)

จบ ๒. จุนทิสูตร