๗. อัปปสุปติสูตร เล่ม ๒๒

เล่า เราแลเป็นพหูสูต ... แทงตลอดด้วยดีด้วยปัญญา ไฉน เราจะไม่ปรารถนาความสิ้นอาสวะเล่า เราแลเป็นผู้มีจิตตั้งมั่นดีแล้วในสติปัฏฐานทั้งสี่ ไฉนเราจะไม่ปรารถนา ความสิ้นอาสวะเล่า เราแลเป็นผู้ปรารภความเพียร ... ไม่ทอด ทิ้งธุระในกุศลธรรมทั้งหลาย ไฉนเราจะไม่ปรารถนาความสิ้นอาสวะเล่า เราแลเป็นผู้มีปัญญา ... ให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ ไฉนเราจะไม่ปรารถนาความสิ้น อาสวะเล่า’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อม ปรารถนาความสิ้นอาสวะ”

๗. อัปปังสุปติสูตร

ว่าด้วยคนหลับน้อยตื่นมาก ๕ ประเภท

{๑๓๗} [๑๓๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คน ๕ ประเภทนี้ย่อมหลับน้อย ตื่นมาก ในตอนกลางคืน คน ๕ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ(๑) สตรีผู้คิดถึงบุรุษ

(๒) บุรุษผู้คิดถึงสตรี

(๓) โจรผู้คิดมุ่งลักทรัพย์

(๔) พระราชาผู้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจ

(๕) ภิกษุผู้มุ่งพระนิพพาน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คน ๕ ประเภทนี้แลย่อมหลับน้อย ตื่นมากในตอน กลางคืน”

๘. ภัตตาทกสูตร

ว่าด้วยองค์ของช้างหลวงกินจุและของภิกษุฉันมาก

{๑๓๘} [๑๓๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ช้างหลวงที่ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการ ย่อมเป็นช้างที่กินจุ ขวางที่ ขี้มาก เป็นที่เต็มจำนวนนับ นับเป็นแค่ช้าง หลวงเท่านั้น องค์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ไม่อดทนต่อรูป (๒) ไม่อดทนต่อเสียง

(๓) ไม่อดทนต่อกลิ่น (๔) ไม่อดทนต่อรส

(๕) ไม่อดทนต่อโผฏฐัพพะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ช้างหลวงที่ประกอบด้วยองค์ ๕ ประการนี้แล ย่อมเป็นช้างที่กินจุ ขวางที่ ขี้มาก เป็นที่เต็มจำนวนนับ นับเป็นแค่ช้าง หลวงเท่านั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการก็ฉันนั้น เหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ฉันจุ ขวางที่ ขยี้เตียงตั่ง เป็นที่เต็มจำนวนนับ นับ เป็นแค่ภิกษุเท่านั้น ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) ไม่อดทนต่อรูป (๒) ไม่อดทนต่อเสียง

(๓) ไม่อดทนต่อกลิ่น (๔) ไม่อดทนต่อรส

(๕) ไม่อดทนต่อโผฏฐัพพะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมเป็นผู้ฉันจุ ขวางที่ ขยี้เตียงตั่ง เป็นที่เต็มจำนวนนับ นับเป็นแค่ภิกษุเท่านั้น”