๙. โกสลสูตร เล่ม ๒๒

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุ ๕ ประการนี้แลอันใคร ๆ ไม่พึงได้ ไม่ว่าจะ เป็นสมณะ พราหมณ์ เทวดา มาร พรหม หรือผู้ใดในโลกก็ตาม”อันใคร ๆ ย่อมจะไม่ได้ประโยชน์ในโลกนี้แม้สักเล็ก

น้อยจากความเศร้าโศก จากการครํ่าครวญพวกที่ไม่เป็น

มิตรพอทราบว่าเขาเศร้าโศก ได้รับความทุกข์ ย่อมจะดีใจ

ส่วนบัณฑิตผู้ฉลาดในการวินิจฉัยความย่อมไม่หวั่นไหว

ในเพราะอันตรายทั้งหมดไม่ว่าเมื่อไรพวกศัตรูเห็น

ใบหน้าของบัณฑิตนั้นยังเหมือนเดิม ไม่เปลี่ยนแปลง ย่อม

มีความทุกข์เสียเอง

บุคคลจะพึงได้ประโยชน์ในที่ใด ๆ ด้วยประการใด ๆ

เช่น การสรรเสริญ การร่ายมนต์ การกล่าวคำสุภาษิต การ

เพิ่มให้ หรือการสืบประเพณีของตน ก็พึงบากบั่นในที่นั้น ๆ

ด้วยประการนั้น ๆ เถิด

ถ้าพึงทราบว่าประโยชน์อย่างนี้อันเราหรือผู้อื่นไม่พึง

ได้ไซร้ ก็อย่าเสียใจ ควรอดกลั้นไว้ ด้วยคิดเสียว่า ‘กรรม

เป็นสิ่งมั่นคง บัดนี้เราจะทำอะไรได้ ’

๙. โกสลสูตร

ว่าด้วยพระเจ้าโกศลทรงโทมนัสเมื่อพระนางมัลลิกาทิวงคต

{๔๙} [๔๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พระเจ้า

ปเสนทิโกศลเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวาย บังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

ก็สมัยนั้น พระนางมัลลิกาเทวีได้ทิวงคต ลำดับนั้น ราชบุรุษคนหนึ่ง เข้าไปกราบทูลพระเจ้าปเสนทิโกศลที่ใกล้พระกรรณว่า “ขอเดชะ พระนาง มัลลิกาเทวีได้ทิวงคตแล้ว” ครั้นเขากราบทูลดังนี้แล้ว พระเจ้าปเสนทิโกศล ก็ทรงมีทุกขโทมนัส ประทับนั่งเหงาหงอย ก้มพระพักตร์ เศร้าสลด อัดอั้นไป

ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบดังนั้นแล้ว จึงตรัสกับพระเจ้าปเสนทิโกศลว่า “ดูก่อนมหาบพิตร เหตุ ๕ ประการนี้อันใคร ๆ ไม่พึงได้ ไม่ว่าจะเป็นสมณะ พราหมณ์ เทวดา มาร พรหม หรือผู้ใดในโลกก็ตาม เหตุ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ (๑) เหตุที่ว่า ‘สิ่งที่มีความแก่เป็นธรรมดา อย่าได้แก่เลย’ ... (ข้อความเหมือนฐานสูตรข้างต้น) .... บัดนี้เราจะทำอะไรได้”

๑๐. นารทสูตร

ว่าด้วยพระนารทะแสดงธรรมกำจัดความโศก

{๕๐} [๕๐] สมัยหนึ่ง ท่านพระนารทะอยู่ที่กุกกุฏาราม ใกล้พระนครปาตลีบุตร ก็สมัยนั้น พระนางภัททาราชเทวีผู้เป็นที่รักเป็นที่พอพระทัยแห่ง พระเจ้ามุณฑะได้ทิวงคตเมื่อพระนางภัททาราชเทวีผู้เป็นที่รักเป็นที่พอ พระทัยทิวงคตแล้ว พระราชาก็ไม่ยอมสรงสนาน ไม่ยอมแต่งพระองค์ ไม่ ยอมเสวยไม่ทรงประกอบพระราชกรณียกิจ เอาแต่ทรงซบเซาอยู่ที่พระ ศพพระนางตลอดคืนตลอดวัน ครั้งนั้น พระราชาได้ตรัสสั่งมหาอำมาตย์ชื่อว่า โสการักขะผู้เป็นที่รักว่า“ท่านโสการักขะสหายรัก ท่านจงยกพระศพ พระนางภัททาราชเทวีลงในรางเหล็กที่เต็มด้วยน้ำมันแล้วครอบด้วยรางเหล็ก