๕. อภิสันทสูตร เล่ม ๒๒

ต่อมาไม่นาน อุคคคฤหบดีชาวพระนครเวสาลีก็ได้ทำกาละไป และ เมื่อทำกาละแล้วได้เข้าถึงหมู่เทพชื่อมโนมยะ หมู่หนึ่ง ก็สมัยนั้น พระผู้มี พระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้ พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น อุคคเทพบุตรมีวรรณะงาม เมื่อปฐมยามล่วงไปแล้ว ยังพระวิหารเชตวันทั้งสิ้นให้สว่างไสวไปทั่ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระ ภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ยืนอยู่ ณ ที่ สมควรข้างหนี่ง ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าไต้ตรัสถามว่า “ดูก่อนอุคคะ ตามที่ท่านประสงค์สำเร็จแล้วหรือ” อุคคเทพบุตรกราบทูลว่า “ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ ตามที่ข้าพระองค์ประสงค์สำเร็จแล้ว พระพุทธเจ้าข้า”ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าไต้ตรัสกะอุคคเทพบุตรด้วยพระคาถาว่า

ผู้ให้ของที่น่าพอใจย่อมได้ของที่น่าพอใจ ผู้ให้ของที่

เลิศย่อมได้ของที่เลิศ ผู้ให้ของที่ดีย่อมได้ของที่ดี และผู้

ให้ของที่ประเสริฐย่อมเข้าถึงสถานที่ประเสริฐ

นรชนใดให้ของที่เลิศ ให้ของที่ดี และให้ของที่ประเสริฐ

นรชนนั้นจะเกิด ณ ที่ใด ๆ ก็ตาม ย่อมมีอายุยืน มียศศักดิ์

๕. ปุญญาภิสันทสูตร

ว่าด้วยห้วงบุญห้วงกุศล ๕ ประการ

{๔๕} [๔๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ห้วงบุญห้วงกุศล ๕ ประการนี้เป็นปัจจัยนำ มาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ภิกษุใช้สอยจีวรของทายกใดเข้าเจโตสมาธิอันหาประมาณมิได้ อยู่ ห้วงบุญห้วงกุศลของทายกนั้นหาประมาณมิได้เป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลเพื่อความสุขอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ

(๒) ภิกษุบริโภคบิณฑบาตของทายกใด ...

(๓) ภิกษุใช้สอยวิหารของทายกใด ...

(๔) ภิกษุใช้สอยเตียงตั่งของทายกใด ...

(๕) ภิกษุบริโภคเภสัชบริขารอันเป็นปัจจัยแห่งคนไข้ของทายกใด เข้าเจโตสมาธิอันหาประมาณมิได้อยู่ ห้วงบุญห้วงกุศลของ ทายกนั้นหาประมาณมิได้ เป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อ ความสุขอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ห้วงบุญห้วงกุศล ๕ ประการนี้แลเป็นปัจจัยนำมา ซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อม เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ

อนึ่ง ใคร ๆ จะถือเอาประมาณแห่งบุญของอริยสาวกผู้ประกอบด้วย ห้วงบุญห้วงกุศล ๕ ประการนี้ว่า ‘ห้วงบุญห้วงกุศลที่เป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไป เพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ มี ประมาณเท่านี้’ ดังนี้ มิใช่จะทำได้โดยง่าย โดยที่แท้ ย่อมถึงการนับว่า เป็นกองบุญใหญ่อันจะนับจะประมาณมิได้ทีเดียว

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนการที่ใคร ๆ จะถือเอาประมาณแห่ง นํ้าในมหาสมุทรว่า ‘มีประมาณเท่านี้อาฬหกะ เท่านี้ร้อยอาฬหก เท่านี้พัน อาฬหก หรือว่าเท่านี้แสนอาฬหก’ มิใช่ทำได้ง่าย โดยที่แท้ย่อมถึงการนับว่า เป็นห้วงนํ้าใหญ่อันจะนับจะประมาณมิได้ทีเดียว แม้ฉันใด ใคร ๆ จะถือเอา ประมาณแห่งบุญของอริยสาวกผู้ประกอบด้วยห้วงบุญห้วงกุศล ๕ ประการนี้ว่า ‘ห้วงบุญห้วงกุศลที่เป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขอัน น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ มีประมาณเท่านี้’ ดังนี้ ก็มิใช่จะทำได้โดยง่าย โดยที่แท้ย่อมถึงการนับว่าเป็นกองบุญใหญ่อันจะนับจะประมาณมิได้ทีเดียว ฉัน นั้นเหมือนกันแล”แม่น้ำเป็นอันมากที่หมู่คือเหล่ามัจฉาชาติเสพอาศัยแล้ว

ย่อมไหลไปสู่สาครทะเลหลวงซึ่งจะประมาณมิได้ เป็นที่

ขังนํ้าขนาดใหญ่ มีสิ่งที่น่ากลัวมาก เป็นที่อยู่ของหมู่รัตนะ

ฉันใด

สายธารแห่งบุญย่อมไหลไปสู่นรชนผู้เป็นบัณฑิต ผู้

ให้ข้าว น้ำ ผ้า ที่นอน ที่นั่ง และเครื่องปูลาด เหมือน

แม่น้ำไปสู่สาคร ฉันนั้นเหมือนกัน

๖. สัมปทาสูตร

ว่าด้วยสัมปทา ๕ ประการ

{๔๖} [๔๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมปทามี ๕ ประการนี้ ๕ ประการคือ อะไรบ้าง คือ