พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · มุณฑราชวรรค
๖. สัมปทาสูตร เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในมุณฑราชวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ มุณฑราชวรรค สัมปทาสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๗๘–๗๙
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนการที่ใคร ๆ จะถือเอาประมาณแห่ง นํ้าในมหาสมุทรว่า ‘มีประมาณเท่านี้อาฬหกะ เท่านี้ร้อยอาฬหก เท่านี้พัน อาฬหก หรือว่าเท่านี้แสนอาฬหก’ มิใช่ทำได้ง่าย โดยที่แท้ย่อมถึงการนับว่า เป็นห้วงนํ้าใหญ่อันจะนับจะประมาณมิได้ทีเดียว แม้ฉันใด ใคร ๆ จะถือเอา ประมาณแห่งบุญของอริยสาวกผู้ประกอบด้วยห้วงบุญห้วงกุศล ๕ ประการนี้ว่า ‘ห้วงบุญห้วงกุศลที่เป็นปัจจัยนำมาซึ่งความสุข ให้อารมณ์อันเลิศ มีสุขเป็นผล เป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์ ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขอัน น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ มีประมาณเท่านี้’ ดังนี้ ก็มิใช่จะทำได้โดยง่าย โดยที่แท้ย่อมถึงการนับว่าเป็นกองบุญใหญ่อันจะนับจะประมาณมิได้ทีเดียว ฉัน นั้นเหมือนกันแล”แม่น้ำเป็นอันมากที่หมู่คือเหล่ามัจฉาชาติเสพอาศัยแล้ว
ย่อมไหลไปสู่สาครทะเลหลวงซึ่งจะประมาณมิได้ เป็นที่
ขังนํ้าขนาดใหญ่ มีสิ่งที่น่ากลัวมาก เป็นที่อยู่ของหมู่รัตนะ
ฉันใด
สายธารแห่งบุญย่อมไหลไปสู่นรชนผู้เป็นบัณฑิต ผู้
ให้ข้าว น้ำ ผ้า ที่นอน ที่นั่ง และเครื่องปูลาด เหมือน
แม่น้ำไปสู่สาคร ฉันนั้นเหมือนกัน
๖. สัมปทาสูตร
ว่าด้วยสัมปทา ๕ ประการ
{๔๖} [๔๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมปทามี ๕ ประการนี้ ๕ ประการคือ อะไรบ้าง คือ
- ๑อาฬหก เป็นชื่อมาตราตรวง <*> ในบาลี คือ ๔ นาฬี (ทะนาน) เท่ากับ ๑ อาฬหก (พจนานุกรม ฉบับ ราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๙๔๖)
- ตวง - ผู้รวบรวม
(๑) สัทธาสัมปทาความถึงพร้อมด้วยศรัทธา
(๒) สีลสัมปทาความถึงพร้อมด้วยศีล
(๓) สุตสัมปทาความถึงพร้อมด้วยสุตะ
(๔) จาคสัมปทาความถึงพร้อมด้วยจาคะ
(๕) ปัญญาสัมปทาความถึงพร้อมด้วยปัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมปทามี ๕ ประการนี้แล”
๗. ธนสูตร
ว่าด้วยทรัพย์ ๕ ประการ
{๔๗} [๔๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทรัพย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ทรัพย์คือศรัทธา (๒) ทรัพย์คือศีล
(๓) ทรัพย์คือสุตะ (๔) ทรัพย์คือจาคะ
(๕) ทรัพย์คือปัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทรัพย์คือศรัทธาเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้มีศรัทธา คือ เชื่อพระปัญญาเครื่องตรัสรู้ของตถาคตว่า ‘แม้เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ... ทรงเป็นผู้เบิกบานแล้ว ทรงเป็นผู้จำแนกธรรม’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าทรัพย์คือศรัทธาดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทรัพย์คือศีลเป็นไฉน คือ อริยสาวกในธรรมวินัย นี้เป็นผู้เว้นขาดจากปาณาติบาต ... เว้นขาดจากการดื่มสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าทรัพย์คือศีล
จบ ๖. สัมปทาสูตร