พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ · นิวรณวรรค
๑๐. ทุลลภสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในนิวรณวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ นิวรณวรรค ทุลลภสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๑๑๓–๑๑๔
๙. ปฐมวุฑฒปัพพชิตสูตร
ว่าด้วยธรรมที่หาได้ยากสำหรับผู้บวชเมื่อแก่
{๕๙} [๕๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้บวชเมื่อแก่ที่ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ หาได้ยาก ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุผู้บวชเมื่อแก่(๑) ที่เป็นคนละเอียด หาได้ยาก
(๒) ที่เป็นผู้มีมารยาทสมบูรณ์ หาได้ยาก
(๓) ที่เป็นพหูสูต หาได้ยาก
(๔) ที่เป็นธรรมกถึก หาได้ยาก
(๕) ที่เป็นวินัยธร หาได้ยาก
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้บวชเมื่อแก่ที่ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ นี้แล หาได้ยาก”
๑๐. ทุติยวุฑฒปัพพชิตสูตร
ว่าด้วยธรรมที่หาได้ยากสำหรับผู้บวชเมื่อแก่
{๖๐} [๖๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้บวชเมื่อแก่ที่ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ หาได้ยาก ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุที่บวชเมื่อแก่(๑) ที่เป็นผู้ว่าง่าย หาได้ยาก
(๒) ที่เป็นผู้คงแก่เรียน หาได้ยาก
(๓) ที่เป็นผู้รับโอวาทด้วยความเคารพ หาได้ยาก
(๔) ที่เป็นธรรมกถึก หาได้ยาก
(๕) ที่เป็นวินัยธร หาได้ยาก
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุบวชเมื่อแก่ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้ แล หาได้ยาก”
จบ นีวรณวรรคที่ ๑
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. อาวรณสูตร ๒. อกุสลราสิสูตร
๓. ปธานิยังคสูตร ๔. สมยสูตร
๕. มาตาปุตตสูตร ๖. อุปัชฌายสูตร
๗. อภิณหปัจจเวกขิตัพพฐานสูตร ๘. ลิจฉวิกุมารกสูตร
๙.ปฐมวุฑฒปัพพชิตสูตร ๑๐. ทุติยวุฑฒปัพพชิตสูตร
(๗) ๒. สัญญาวรรค
๑. ปฐมสัญญาสูตร
ว่าด้วยสัญญาที่มีผลมาก ๕ ประการ
{๖๑} [๖๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัญญา ๕ ประการนี้อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็น ที่สุด สัญญา ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ
- ๑คำว่า สัญญา หมายถึงความกำหนดหมาย แนวความคิดความเข้าใจสำหรับใช้กำหนดพิจารณา ในการเจริญกัมมัฏฐาน ในที่นี้มี ๕ คือ (๑) อสุภสัญญา หมายถึงความกำหนดหมายความไม่งามแห่งกาย ได้แก่ สัญญาที่สหรคตด้วยปฐมฌานซึ่งเกิดขึ้นในอสุภกัมมัฏฐาน ๑๐ (๒) มรณสัญญา หมายถึงความกำหนดหมายความตาย ได้แก่ การเจริญสัญญาที่กระทำความตายทั้ง ๓ อย่าง คือ สมมติมรณะ ตายโดยสมมติ ขณิกมรณะ ตายทุกขณะ และสมุจเฉทมรณะ ตายแน่แท้เป็นอารมณ์ หรือได้แก่ มรณัสสติ นั่นเอง (๓) อาทีนวสัญญา หมายถึงความกำหนดหมายว่าเป็นโทษทุกข์ของ
จบ ๑๐. ทุลลภสูตร ที่ ๒