๔. อุปัฏฐากสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๒

๔. ทุติยอุปัฏฐากสูตร

ว่าด้วยองค์ของผู้ควรและไม่ควรพยาบาลไข้

{๑๒๔} [๑๒๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพยาบาลไข้ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ไม่ควรเป็นผู้พยาบาลไข้ ธรรม ๕ ประการคือ อะไรบ้าง คือ(๑) ไม่สามารถที่จะจัดยาได้

(๒) ไม่รู้จักของแสลงและไม่แสลง คือ นำของแสลงเข้าไปให้ กันของไม่แสลงออกเสีย

(๓) เห็นแก่อามิสสินจ้าง พยาบาลไข้ ไม่มีจิตเมตตา

(๔) รังเกียจที่จะนำอุจจาระ ปัสสาวะ อาเจียน หรือนํ้าลาย ออกไป

(๕) ไม่สามารถที่จะชี้แจงคนไข้ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาได้ในกาลทุกเมื่อดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพยาบาลไข้ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้ แลไม่ควรเป็นผู้พยาบาลไข้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพยาบาลไข้ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ควร เป็นผู้พยาบาลไข้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) สามารถที่จะจัดยาได้

(๒) รู้จักของแสลงและไม่แสลง คือ ไม่นำของแสลงเข้าไปให้ กันของแสลงออกเสีย

(๓) มีเมตตาจิตพยาบาลไข้ ไม่เห็นแก่อามิสสินจ้าง

(๔) ไม่รังเกียจที่จะนำอุจจาระ ปัสสาวะ อาเจียน หรือ น้ำลายออกไป

(๕) สามารถที่จะชี้แจงคนไข้ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาได้ในกาลทุกเมื่อดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพยาบาลภิกษุไข้ผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ นี้แลควรเป็นผู้พยาบาลไข้”

๕. ปฐมอนายุสสาสูตร

ว่าด้วยธรรมเป็นเหตุให้อายุสั้นอายุยืน สูตรที่ ๑

{๑๒๕} [๑๒๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้เป็นเหตุให้อายุสั้น ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ไม่ทำความสบายแก่ตนเอง

(๒) ไม่รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย

(๓) บริโภคสิ่งที่ย่อยยาก

(๔) สัญจรไปในกาลอันไม่ควร

(๕) ไม่ประพฤติเหมือนพรหม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แลเป็นเหตุให้อายุสั้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้เป็นเหตุให้อายุยืน ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ทำความสบายแก่ตนเอง

(๒) รู้จักประมาณในสิ่งที่สบาย

(๓) บริโภคสิ่งที่ย่อยง่าย (๔) สัญจรไปในกาลอันควร

(๕) ประพฤติเหมือนพรหม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แลเป็นเหตุให้อายุยืน”