พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ · สัมโพธวรรค
อาหุเนยยสูตร เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๑๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในสัมโพธวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ สัมโพธวรรค อาหุเนยยสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๔๗๗–๔๗๙
ปลงภาระได้แล้ว บรรลุประโยชน์ตนแล้ว มีกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ ในภพหมดสิ้นแล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ภิกษุนั้นเป็นผู้ไม่อาจที่จะ ประพฤติล่วงฐานะ ๙ ประการนี้ได้”
๙. ปุคคลสูตร
ว่าด้วยบุคคล ๙ ประเภท
{๒๑๓} [๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๙ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๙ ประเภท คืออะไรบ้าง คือ
(๑) พระอรหันต์ (๒) ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อความเป็นพระอรหันต์
(๓) พระอนาคามี (๔) ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งอนาคามิผล
(๕) พระสกทาคามี (๖) ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งสกทาคามิผล
(๗) พระโสดาบัน (๘) ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล
(๙) ปุถุชน
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๙ ประเภทนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก”
๑๐. อาหุเนยยสูตร
ว่าด้วยบุคคลผู้เป็นเนื้อนาบุญ ๙ ประเภท
{๒๑๔} [๑๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๙ ประเภทนี้เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ เป็นผู้ควรแก่ของทำบุญ เป็นผู้ควรทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า บุคคล ๙ ประเภท คืออะไรบ้าง คือ
(๑) พระอรหันต์ (๒) ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อความเป็นพระอรหันต์
(๓) พระอนาคามี (๔) ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งอนาคามิผล
(๕) พระสกทาคามี (๖) ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งสกทาคามิผล
(๗) พระโสดาบัน (๘) ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล
(๙) โคตรภูบุคคล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๙ ประเภทนี้แลเป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”
จบ สัมโพธวรรคที่ ๑
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สัมโพธสูตร ๒. นิสสยสูตร
๓. เมฆิยสูตร ๔. นันทกสูตร
๕. พลสูตร ๖. เสวนาสูตร
๗. สุตวาสูตร ๘. สัชฌสูตร
๙. ปุคคลสูตร ๑๐. อาหุเนยยสูตร
๒. สีหนาทวรรค
๑. สีหนาทสูตร
ว่าด้วยคุณสมบัติของผู้เจริญกายคตาสติ
{๒๑๕} [๑๑] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้ มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์จำพรรษาอยู่ในพระนครสาวัตถีแล้ว ข้าพระองค์ปรารถนาจะหลีกจาริกไปในชนบท”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนสารีบุตร เธอจงสำคัญกาลอันควรในบัดนี้เองเถิด”
ลำดับนั้นแล ท่านพระสารีบุตรลุกจากอาสนะ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าทำประทักษิณแล้วหลีกไป
ขณะนั้นแล เมื่อท่านพระสารีบุตรหลีกไปแล้วไม่นาน ภิกษุรูปหนึ่งได้ กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ท่านพระสารีบุตร กระทบข้าพระองค์แล้ว ไม่ขอโทษหลีกจาริกไปแล้ว”
ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุรูปหนึ่งมารับสั่งว่า “มานี่ภิกษุ เธอจงไปเรียกสารีบุตรตามคำของเราว่า ‘ดูก่อนท่านสารีบุตร พระศาสดารับสั่งให้หาท่าน”
ภิกษุนั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะท่านพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร พระศาสดารับสั่งให้หาท่าน” ท่านพระสารีบุตรรับคำของภิกษุนั้นแล้ว
- ๑โคตรภูบุคคล บุคคลผู้ครอบโคตร หมายถึงท่านผู้ประกอบด้วยวิปัสสนาจิตที่มีกำลังถึงขั้นสูงสุด อันเป็นอนันตรปัจจัย (เหตุเกื้อหนุนลำดับถัดไป) แก่โสดาปัตติมรรคจิต (องฺ.นวก.อ. ๒๙๑) กล่าวคือ ผู้ตั้งอยู่ในญาณซึ่งเป็นลำดับที่จะถึงอริยมรรค ผู้มีจิตอยูในหัวเลี้ยวหัวต่อระหว่างความเป็นปุถุชน กับความเป็นอริยบุคคล
จบ อาหุเนยยสูตร