นิสสยสูตร เล่ม ๒๓

(๓) พึงเจริญอานาปานสติ เพื่อเข้าไปตัดวิตก

(๔) พึงเจริญอนิจจสัญญา เพื่อถอนอัสมิมานะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนัตตสัญญา ย่อมปรากฏแก่ภิกษุผู้ได้อนิจจสัญญา ผู้มีอนัตตสัญญาย่อมบรรลุนิพพานอันถอนเสียได้ซึ่งอัสมิมานะในปัจจุบันทีเดียว”

๒.นิสสยสูตร

ว่าด้วยนิสัย

{๒๐๖} [๒] ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีคำที่กล่าวว่า ‘ผู้ถึงพร้อมด้วยนิสสัย <*> ผู้ถึงพร้อมด้วยนิสสัย’ ดังนี้ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยนิสสัย”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ถ้าภิกษุอาศัยศรัทธาแล้วละอกุศล เจริญกุศลได้ อกุศลนั้นเป็นอันเธอละได้แล้ว ถ้าอาศัยหิริ ... ถ้าอาศัยโอตตัปปะ ...

ถ้าอาศัยวิริยะ ... ถ้าอาศัยปัญญาแล้วละอกุศล เจริญกุศลได้ อกุศลนั้นเป็นอันเธอละได้แล้ว ภิกษุใดละอกุศลได้แล้วเพราะเห็นด้วยอริยปัญญา ภิกษุ นั้นเป็นอันละอกุศลนั้นได้แล้ว ละดีแล้ว

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลภิกษุนั้นตั้งอยู่ในธรรม ๕ ประการนี้แล้ว พึงอบรมอุปนิสัย ๔ ประการ อุปนิสัย ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาเสียก่อนแล้วค่อยเสพของอย่างหนึ่ง พิจารณาเสียก่อนแล้วค่อยอดกลั้นของอย่างหนึ่ง พิจารณาเสียก่อนแล้วค่อยเว้นของอย่างหนึ่ง พิจารณาเสียก่อนแล้วค่อยกำจัดของอย่างหนึ่ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยเหตุอย่างนี้แล ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยนิสสัย”

๓. เมฆิยสูตร

ว่าด้วยพระเมฆิยะทิ้งพระพุทธองค์

{๒๐๗} [๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ จาลิกบรรพต ใกล้เมืองจาลิกา ก็สมัยนั้นแล ท่านพระเมฆิยะเป็นอุปัฏฐากของพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้งนั้นแล ท่านพระเมฆิยะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ปรารถนาจะเข้าไปบิณฑบาตในชันตุคาม”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนเมฆิยะ เธอจงสำคัญกาลที่ควรในบัดนี้เองเถิด”

ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า ท่านพระเมฆิยะครองอันตรวาสกแล้วถือบาตร จีวรเข้าไปบิณฑบาตยังชันตุคาม ครั้นเที่ยวบิณฑบาตในชันตุคามแล้วกลับจาก