ฐานสูตร เล่ม ๒๓

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สีหนาทสูตร ๒. สอุปาทิเสสสูตร

๓. โกฏฐิตสูตร ๔. สมิทธิสูตร

๕. คัณฑสูตร ๖. สัญญาสูตร

๗. กุลสูตร ๘. นวังคุโปสถสูตร

๙. เทวตาสูตร ๑๐. เวลามสูตร

๓. สัตตาวาสวรรค

๑. ติฐานสูตร

ว่าด้วยฐานะที่เทวดามนุษย์ประเสริฐกว่ากัน

{๒๒๕} [๒๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มนุษย์ชาวอุตตรกุรุทวีปประเสริฐกว่าพวก เทพชั้นดาวดึงส์และพวกมนุษย์ชาวชมพูทวีปด้วยฐานะ ๓ ประการ ฐานะ ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ไม่มีทุกข์ (๒) ไม่มีความหวงแหน

(๓) มีอายุแน่นอน มีคุณวิเศษ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มนุษย์ชาวอุตตรกุรุทวีปประเสริฐกว่าพวกเทพชั้น ดาวดึงส์และพวกมนุษย์ชาวชมพูทวีปด้วยฐานะ ๓ ประการนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเทพชั้นดาวดึงส์ประเสริฐกว่าพวกมนุษย์ชาว อุตตรกุรุทวีปและพวกมนุษย์ชาวชมพูทวีปด้วยฐานะ ๓ ประการ ฐานะ ๓ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) มีอายุทิพย์ (๒) มีวรรณะทิพย์

(๓) มีสุขทิพย์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เทพชั้นดาวดึงส์ประเสริฐกว่าพวกมนุษย์ชาวอุตตรกุรุทวีปและพวกมนุษย์ชาวชมพูทวีปด้วยฐานะ ๓ ประการนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มนุษย์ชาวชมพูทวีปประเสริฐกว่าพวกมนุษย์ชาว อุตตรกุรุทวีปและพวกเทพชั้นดาวดึงส์ด้วยฐานะ ๓ ประการ ฐานะ ๓ ประการ คืออะไรบ้าง คือ

(๑) เป็นผู้กล้า (๒) เป็นผู้มีสติ

(๓) เป็นผู้อยู่ประพฤติพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มนุษย์ชาวชมพูทวีปประเสริฐกว่าพวกมนุษย์ชาว อุตตรกุรุทวีปและพวกเทพชั้นดาวดึงส์ด้วยฐานะ ๓ ประการนี้แล”

๒. อัสสขฬุงกสูตร

ว่าด้วยม้าดีม้าโกงและคนดีคนโกง

{๒๒๖} [๒๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงม้ากระจอก ๓ ประเภท คนกระจอก ๓ ประเภท ม้าดี ๓ ประเภท คนดี ๓ ประเภท ม้าอาชาไนยชั้นดี ๓ ประเภท และบุรุษอาชาไนยชั้นดี ๓ ประเภท เธอทั้งหลายจงฟังดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ม้ากระจอก ๓ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ม้ากระจอกบางตัวในโลกนี้สมบูรณ์ความเร็ว แต่ไม่สมบูรณ์ด้วยสี ไม่สมบูรณ์ด้วยความสูงและความใหญ่