พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต · วรรคที่ไม่สงเคราะห์เข้าในปัณณาสก์
๔. อิทธิปาทวรรค เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๗๙–๒๘๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๕ ในวรรคที่ไม่สงเคราะห์เข้าในปัณณาสก์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต วรรคที่ไม่สงเคราะห์เข้าในปัณณาสก์ อิทธิปาทวรรค (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๖๐๐–๖๐๒
(๙) ๔. อิทธิปาทวรรค
๑. สิกขสูตร
ว่าด้วยเหตุที่ทำให้สิกขาอ่อนกำลังและวิธีแก้
{๒๗๙} [๘๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุที่ทำให้สิกขาอ่อนกำลังมี ๕ ประการนี้ เหตุ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ปาณาติบาต ... (๕) สุราเมรยมัชชปมาทัฏฐาน
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุที่ทำให้สิกขาอ่อนกำลังมี ๕ ประการนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงเจริญอิทธิบาท ๔ เพื่อละเหตุที่ทำให้สิกขาอ่อนกำลัง ๕ ประการนี้แล อิทธิบาท ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุ ในธรรมวินัยนี้(๑) ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยฉันทสมาธิและปธานสังขาร
(๒) ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยวิริยสมาธิและปธานสังขาร
(๓) ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยจิตตสมาธิและปธานสังขาร
(๔) ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยวิมังสาสมาธิและปธานสังขาร
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงเจริญอิทธิบาท ๔ นี้ เพื่อละเหตุที่ทำให้สิกขาอ่อนกำลัง ๕ ประการนี้แล”
๒. นีวรณสูตร – ๙. เจโตขีลสูตร
[๘๔-๙๑] บัณฑิตควรขยายให้พิสดาร ด้วยอำนาจอิทธิปาทวรรค เหมือนในสติปัฏฐานวรรค
๑๐. เจตโสวินิพันธสูตร
ว่าด้วยเครื่องผูกพันใจและวิธีแก้
{๒๘๐} [๙๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เครื่องผูกพันใจมี ๕ ประการนี้ เครื่องผูกพันใจ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัดในกามทั้งหลาย ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เครื่องผูกพันใจมี ๕ ประการนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงเจริญอิทธิบาท ๔ เพื่อละเครื่องผูกพันใจ ๕ ประการนี้แล อิทธิบาท ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยฉันทสมาธิและปธานสังขาร
(๒) ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยวิริยสมาธิและปธานสังขาร
(๓) ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยจิตตสมาธิและปธานสังขาร
(๔) ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยวิมังสาสมาธิและปธานสังขาร
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงเจริญอิทธิบาท ๔ นี้ เพื่อละเหตุที่ทำให้สิกขาอ่อนกำลัง ๕ ประการนี้แล”
จบ อิทธิปาทวรรคที่ ๔
(๑๐) ๕. ราคเปยยาล
ว่าด้วยธรรมเป็นเหตุรู้ยิ่งราคะ
{๒๘๑} [๙๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงเจริญธรรม ๙ ประการเพื่อรู้ยิ่งราคะ ธรรม ๙ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) อสุภสัญญา (๒) มรณสัญญา
(๓) อาหาเรปฏิกูลสัญญา (๔) สัพพโลเกอนภิรตสัญญา
(๕) อนิจจสัญญา (๖) อนิจเจทุกขสัญญา
(๗) ทุกเขอนัตตสัญญา (๘) ปหานสัญญา
(๙) วิราคสัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงเจริญธรรม ๙ ประการนี้ เพื่อรู้ยิ่งราคะ” (๑)
{๒๘๒} [๙๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงเจริญธรรม ๙ ประการ เพื่อรู้ยิ่งราคะ ธรรม ๙ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ปฐมฌาน (๒) ทุติยฌาน
(๓) ตติยฌาน (๔) จตุตถฌาน
(๕) อากาสานัญจายตนฌาน (๖) วิญญาณัญจายตนฌาน
(๗) อากิญจัญญายตนฌาน (๘) เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน
(๙) สัญญาเวทยิตนิโรธ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงเจริญธรรม ๙ ประการนี้ เพื่อรู้ยิ่งราคะ” (๒)
จบ ๔. อิทธิปาทวรรค