สุขวรรค เล่ม ๒๐

(๗) ๒. สุขวรรค

ว่าด้วยสุข ๒ อย่าง ๑๓ นัย

{๓๐๙} [๖๗๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขของคฤหัสถ์ ๑ สุขของบรรพชิต ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขของบรรพชิตจัดเป็นเลิศ” (๑){๓๑๐} [๖๗๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ กามสุข ๑ เนกขัมมสุข ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ เนกขัมมสุขจัดเป็นเลิศ” (๒){๓๑๑} [๖๗๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขเจือกิเลส ๑ สุขไม่เจือกิเลส ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขไม่เจือกิเลสจัดเป็นเลิศ” (๓){๓๑๒} [๖๗๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขมีอาสวะ ๑ สุขไม่มีอาสวะ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขไม่มีอาสวะจัดเป็นเลิศ (๔)

{๓๑๓} [๖๗๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขอิงอามิส ๑ สุขไม่อิงอามิส ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขไม่อิงอามิสจัดเป็นเลิศ (๕){๓๑๔} [๖๗๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขของพระอริยเจ้า ๑ สุขของปุถุชน ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขของพระอริยเจ้าจัดเป็นเลิศ” (๖){๓๑๕} [๖๗๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขทางกาย ๑ สุขทางใจ ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขทางใจจัดเป็นเลิศ”

(๗){๓๑๖} [๖๘๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขอันเกิดแต่ฌานที่ยังมีปีติ ๑ สุขอันเกิดแต่ฌานที่ไม่มีปีติ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขอันเกิดแต่ฌานที่ไม่มีปีติจัดเป็นเลิศ” (๘){๓๑๗} [๖๘๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขอันเกิดแต่ความยินดี ๑ สุขอันเกิดแต่ความวางเฉย ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขเกิดแต่ความวางเฉยจัดเป็นเลิศ” (๙)

{๓๑๘} [๖๘๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขที่ถึงสมาธิ ๑ สุขที่ไม่ถึงสมาธิ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่ถึงสมาธิจัดเป็นเลิศ” (๑๐){๓๑๙} [๖๘๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขอันเกิดแต่ฌานที่มีปีติเป็นอารมณ์ ๑ สุขอันเกิดแต่ฌานที่ไม่มีปีติเป็นอารมณ์ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขเกิดแต่ฌานที่ไม่มีปีติเป็นอารมณ์จัดเป็นเลิศ” (๑๑){๓๒๐} [๖๘๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขที่มีความยินดีเป็นอารมณ์ ๑ สุขที่มีความวางเฉยเป็นอารมณ์ ๑ ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่มีความวางเฉยเป็นอารมณ์จัดเป็นเลิศ” (๑๒){๓๒๑} [๖๘๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้ ๒ อย่างคืออะไรบ้าง คือ สุขที่มีรูปเป็นอารมณ์ ๑ สุขที่ไม่มีรูปเป็นอารมณ์ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุขมี ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่ไม่มีรูปเป็นอารมณ์จัดเป็นเลิศ” (๑๓)

จบ สุขวรรคที่ ๒

(๘) ๓. สนิมิตตวรรค

ว่าด้วยเหตุเกิดแห่งบาปอกุศล

{๓๒๒} [๖๘๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลมีนิมิตจึงเกิดขึ้น ไม่มีนิมิตย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะละนิมิตนั้นเสีย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นจึงไม่มีด้วยประการดังนี้” (๑){๓๒๓} [๖๘๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลมีเรื่องจึงเกิดขึ้น ไม่มีเรื่องย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะละเรื่องนั้นเสีย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นจึงไม่มีด้วยประการดังนี้” (๒){๓๒๔} [๖๘๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลมีเหตุจึงเกิดขึ้น ไม่มีเหตุย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะละเหตุนั้นเสีย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นจึงไม่มีด้วยประการดังนี้” (๓){๓๒๕} [๖๘๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลมีเครื่องปรุงจึงเกิดขึ้น

ไม่มีเครื่องปรุงย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะละเครื่องปรุงนั้นเสีย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นจึงไม่มีด้วยประการดังนี้” (๔){๓๒๖} [๖๙๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลมีปัจจัยจึงเกิดขึ้น ไม่มีปัจจัยย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะละปัจจัยนั้นเสีย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นจึงไม่มีด้วยประการดังนี้” (๕){๓๒๗} [๖๙๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลมีรูปจึงเกิดขึ้น ไม่มีรูปย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะละรูปนั้นเสีย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นจึงไม่มีด้วยประการดังนี้” (๖){๓๒๘} [๖๙๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลมีเวทนาจึงเกิดขึ้น ไม่มีเวทนาย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะละเวทนานั้นเสีย ธรรมที่เป็นบาปอกุศลเหล่านั้นจึงไม่มีด้วยประการดังนี้” (๗)