arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุกนิบาต · ทุติยปัณณาสก์

สุขวรรค เล่ม ๒๐

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๐๙–๓๒๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๕ ในทุติยปัณณาสก์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๒. สุขวคฺโค

๒. สุขวรรค

หมวดว่าด้วยสุข

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ สุขวรรค (ฉบับหลวง เล่ม ๒๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๐)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๐ หน้า ๗๗–๗๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๐ หน้า ๑๐๒–๑๐๕

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? คิหิสุขญฺจ ปพฺพชิตสุขญฺจ. (๑) อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ ปพฺพชิตสุขนฺติ.๑ (๑)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. ปพฺพชฺชาสุขญฺจ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขของคฤหัสถ์ ๒. สุขของบรรพชิต

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขของบรรพชิตเป็นเลิศ (๑)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? กามสุขญฺจ เนกฺขมฺมสุขญฺจ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ เนกฺขมฺมสุขนฺติ. (๒)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. กามสุข ๒. เนกขัมมสุข

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ เนกขัมมสุขเป็นเลิศ (๒)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑กามสุข หมายถึงสุขที่เกิดขึ้นเพราะอาศัยกามคุณ ๕ คือ รูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะที่น่าพอใจ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๖๖/๖๐)
  2. ๒เนกขัมมสุข หมายถึงสุขที่เกิดขึ้นเพราะอาศัยบรรพชา (องฺ.ทุก.อ. ๒/๖๖/๖๐)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? อุปธิสุขญฺจ นิรุปธิสุขญฺจ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ นิรุปธิสุขนฺติ. (๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขที่มีอุปธิ ๒. สุขที่ไม่มีอุปธิ

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่ไม่มีอุปธิเป็นเลิศ (๓)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สุขที่มีอุปธิ หมายถึงสุขเจือกิเลสที่เป็นไปในภูมิ ๓ (กามาวจร, รูปาวจร, อรูปาวจร) เป็นสุขระดับโลกิยะ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๖๗/๖๐)
  2. ๒สุขที่ไม่มีอุปธิ หมายถึงสุขไม่เจือกิเลส เป็นสุขระดับโลกุตตระ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๖๗/๖๐)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? สาสวสุขญฺจ (๑) อนาสวสุขญฺจ. (๒) อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ อนาสวสุขนฺติ. (๔)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. สาสวญฺจ สุขํ
  2. ๒ก. อนาสวญฺจ สุขํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขที่มีอาสวะ ๒. สุขที่ไม่มีอาสวะ

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่ไม่มีอาสวะเป็นเลิศ (๔)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สุขที่มีอาสวะ หมายถึงสุขที่นับเนื่องในวัฏฏะที่เป็นปัจจัยแก่อาสวะ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๖๘/๖๐)
  2. ๒สุขที่ไม่มีอาสวะ หมายถึงสุขที่มีนิพพานเป็นอารมณ์ที่ไม่เป็นปัจจัยแก่อาสวะ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๖๘/๖๐)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? สามิสญฺจ สุขํ นิรามิสญฺจ สุขํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ นิรามิสํ สุขนฺติ. (๕)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขที่อิงอามิส ๒. สุขที่ไม่อิงอามิส

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่ไม่อิงอามิสเป็นเลิศ (๕)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สุขที่อิงอามิส หมายถึงสุขอาศัยเหยื่อล่อ เป็นสุขที่ทำให้ใจเศร้าหมอง ทำให้สัตว์อยู่ในวงจรแห่งวัฏฏะ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๖๙/๖๑)
  2. ๒สุขที่ไม่อิงอามิส หมายถึงสุขที่ไม่ต้องอาศัยเหยื่อล่อ เป็นสุขที่ไม่ทำใจให้เศร้าหมองพ้นจากวงจรแห่ง วัฏฏะ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๖๙/๖๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? อริยสุขญฺจ อนริยสุขญฺจ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ อริยสุขนฺติ. (๖)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขของพระอริยะ ๒. สุขของผู้ไม่ใช่พระอริยะ

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขของพระอริยะเป็นเลิศ (๖)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สุขของพระอริยะ หมายถึงสุขที่ไม่ใช่ของปุถุชน เป็นสุขของพระอริยบุคคล ๘ จำพวก (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๐/ ๖๑)
  2. ๒สุขของผู้ไม่ใช่พระอริยะ หมายถึงสุขของปุถุชน ไม่ใช่สุขของพระอริยบุคคล (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๐/๖๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? กายิกญฺจ สุขํ เจตสิกญฺจ สุขํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ เจตสิกํ สุขนฺติ. (๗)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขทางกาย ๒. สุขทางใจ

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อยางนี้ สุขทางใจเป็นเลิศ (๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? สปฺปีติกญฺจ สุขํ นิปฺปีติกญฺจ สุขํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ นิปฺปีติกํ สุขนฺติ. (๘)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขที่มีปีติ ๒. สุขที่ไม่มีปีติ

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่ไม่มีปีติเป็นเลิศ (๘)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สุขที่มีปีติ หมายถึงสุขในปฐมฌานและทุติยฌาน (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๒/๖๑)
  2. ๒สุขที่ไม่มีปีติ หมายถึงสุขในตติยฌานและจตุตถฌาน (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๒/๖๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? สาตสุขญฺจ อุเปกฺขาสุขญฺจ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ อุเปกฺขาสุขนฺติ. (๙)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขที่เกิดจากความยินดี ๒. สุขที่เกิดจากอุเบกขา

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่เกิดจากอุเบกขาเป็นเลิศ (๙)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สุขที่เกิดจากความยินดี หมายถึงสุขในฌาน ๓ (ปฐมฌาน, ทุติยฌาน, ตติยฌาน) (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๓/๖๑)
  2. ๒สุขที่เกิดจากอุเบกขา หมายถึงสุขในจตุตถฌาน (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๓/๖๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? สมาธิสุขญฺจ อสมาธิสุขญฺจ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ สมาธิสุขนฺติ. (๑๐)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สมาธิสุข ๒. อสมาธิสุข

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สมาธิสุขเป็นเลิศ (๑๐)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สมาธิสุข หมายถึงสุขที่ถึงขั้นอัปปนาสมาธิ หรืออุปจารสมาธิ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๔/๖๑)
  2. ๒อสมาธิสุข หมายถึงสุขที่ยังไม่ถึงขั้นอัปปนาสมาธิหรืออุปจารสมาธิ (องฺ. ทุก. อ. ๒/๗๔/๖๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? สปฺปีติการมฺมณญฺจ สุขํ นิปฺปีติการมฺมณญฺจ สุขํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ นิปฺปีติการมฺมณํ สุขนฺติ. (๑๑)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขที่เกิดจากฌานมีปีติเป็นอารมณ์ ๒. สุขที่เกิดจากฌานไม่มีปีติเป็นอารมณ์

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่เกิดจากฌานไม่มีปีติเป็น อารมณ์เป็นเลิศ (๑๑)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สุขที่เกิดจากฌานมีปีติเป็นอารมณ์ หมายถึงสุขที่เกิดแก่ผู้พิจารณาฌาน ๒ มีปีติเป็นอารมณ์ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๕/๖๑)
  2. ๒สุขที่เกิดจากฌานไม่มีปีติเป็นอารมณ์ หมายถึงสุขที่เกิดแก่ผู้พิจารณาฌาน ๒ ไม่มีปีติเป็นอารมณ์ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๕/๖๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? สาตารมฺมณญฺจ สุขํ อุเปกฺขารมฺมณญฺจ สุขํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ อุเปกฺขารมฺมณํ สุขนฺติ. (๑๒)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขที่เกิดจากฌานมีความยินดีเป็นอารมณ์ ๒. สุขที่เกิดจากฌานมีอุเบกขาเป็นอารมณ์

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่เกิดจากฌานมีอุเบกขาเป็น อารมณ์เป็นเลิศ (๑๒)

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สุขที่เกิดจากฌานมีความยินดีเป็นอารมณ์ หมายถึงสุขที่เกิดแก่ผู้พิจารณาฌาน ๓ (ปฐมฌาน, ทุติยฌาน, ตติยฌาน) มีความยินดีเป็นอารมณ์ (เทียบ องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๓,๗๕/๖๑)
  2. ๒สุขที่เกิดจากฌานมีอุเบกขาเป็นอารมณ์ หมายถึงสุขที่เกิดแก่ผู้พิจารณาฌานที่ ๔ มีอุเบกขาเป็น อารมณ์ (เทียบ องฺ.ทุก.อ. ๒/๗๓,๗๕/๖๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวมานิ ภิกฺขเว สุขานิ. กตมานิ เทฺว ? รูปารมฺมณญฺจ สุขํ อรูปารมฺมณญฺจ สุขํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว เทฺว สุขานิ. เอตทคฺคํ ภิกฺขเว อิเมสํ ทฺวินฺนํ สุขานํ ยทิทํ อรูปารมฺมณํ สุขนฺติ. (๑๓) สุขวคฺโค ทุติโย.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สุข ๒ อย่างนี้

สุข ๒ อย่าง อะไรบ้าง คือ

๑. สุขที่มีรูปฌานเป็นอารมณ์ ๒. สุขที่มีอรูปฌานเป็นอารมณ์

สุข ๒ อย่างนี้แล บรรดาสุข ๒ อย่างนี้ สุขที่มีอรูปฌานเป็นอารมณ์เป็น เลิศ (๑๓)

สุขวรรคที่ ๒ จบ

จบ สุขวรรค