วาหุนสูตร เล่ม ๒๔

(๙) ๔. เถรวรรค

๑. วาหุนสูตร

ว่าด้วยตถาคตหลุดพ้นจากธรรม ๑๐ ประการ

{๘๑} [๘๑] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ฝั่งสระโบกขรณีชื่อ คัคครา ใกล้จัมปานคร ครั้งนั้นแล ท่านพระวาหุนะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่ สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระตถาคตสลัดออก พรากออก หลุดพ้นจากธรรมเท่าไรได้แล้วหนอ จึงชื่อว่ามีพระทัยปราศจากแดนกิเลสอยู่”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนวาหุนะ ตถาคตสลัดออก พรากออก หลุดพ้นจากธรรม ๑๐ ประการแลได้แล้ว จึงชื่อว่ามีใจปราศจากแดนกิเลส อยู่ ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง ดูก่อนวาหุนะ ตถาคตสลัดออก พรากออก หลุดพ้นจากรูป ๑... จากเวทนา ๑... จากสัญญา ๑... จากสังขารทั้งหลาย ๑ ... จากวิญญาณ ๑ ... จากชาติ ๑ ... จากชรา ๑ ... จากมรณะ ๑ ... จากทุกข์ ๑ ... จากกิเลส ๑ จึงชื่อว่ามีใจปราศจากแดนกิเลสอยู่ดูก่อนวาหุนะ ตถาคตสลัดออก พรากออก หลุดพ้นจากธรรม ๑๐ ประการ เหล่านี้แลได้แล้ว จึงชื่อว่ามีใจปราศจากแดนกิเลสอยู่ เปรียบเหมือนดอกอุบล ดอกปทุม หรือดอกปุณฑริกที่เกิดในนํ้า เจริญในนํ้า พ้นจากนํ้า ไม่เปรอะเปื้อนด้วยนํ้าตั้งอยู่ฉะนั้น”

๒. อานันทสูตร

ว่าด้วยธรรม ๑๐ ประการที่ทำให้ไม่เจริญในพระธรรมวินัย

{๘๒} [๘๒] ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นพระอานนท์นั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า“ดูก่อนอานนท์ การที่ภิกษุเป็นผู้ไม่มีศรัทธาจักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ดูก่อนอานนท์ การที่ภิกษุเป็นผู้ทุศีลจักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ดูก่อนอานนท์ การที่ภิกษุเป็นผู้มีการสดับน้อยจักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ดูก่อนอานนท์ การที่ภิกษุเป็นผู้ว่ายากจักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ดูก่อนอานนท์ การที่ภิกษุเป็นผู้มีมิตรชั่วจักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ดูก่อนอานนท์ การที่ภิกษุเป็นผู้เกียจคร้านจักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ดูก่อนอานนท์ การที่ภิกษุเป็นผู้หลงลืมสติจักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ดูก่อนอานนท์ การที่ภิกษุเป็นผู้ไม่สันโดษจักถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ ข้อนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้