พยสนสูตร เล่ม ๒๔

ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นที่รัก เป็นที่เคารพ เป็นที่ยกย่อง เป็นที่เสมอกัน เป็น อันหนึ่งอันเดียวกัน

ยังมีข้ออื่นอีก ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้พิจารณาธรรมทั้งหลาย กล่าวสรรเสริญการพิจารณาธรรมทั้งหลาย แม้ข้อที่ภิกษุเป็นผู้พิจารณาธรรมทั้งหลาย กล่าวสรรเสริญการพิจารณาธรรมทั้งหลายนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นที่รัก เป็นที่เคารพ เป็นที่ยกย่อง เป็นที่เสมอกัน เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันยังมีข้ออื่นอีก ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้หลีกเร้น กล่าวสรรเสริญการ หลีกเร้น แม้ข้อที่ภิกษุเป็นผู้หลีกเร้น กล่าวสรรเสริญการหลีกเร้นนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นที่รัก เป็นที่เคารพ เป็นที่ยกย่อง เป็นที่เสมอกัน เป็น อันหนึ่งอันเดียวกันยังมีข้ออื่นอีก ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้ทำปฏิสันถารเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย

กล่าวสรรเสริญการทำปฏิสันถาร แม้ข้อที่ภิกษุเป็นผู้ทำปฏิสันถารเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย กล่าวสรรเสริญการทำปฏิสันถารนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นที่รัก เป็นที่เคารพ เป็นที่ยกย่อง เป็นที่เสมอกัน เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม้ภิกษุเห็นปานนี้จะไม่เกิดความปรารถนาขึ้น อย่างนี้ว่า ‘โอหนอ ขอให้เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลายพึงสักการะ เคารพ นับถือ บูชาเร’ ถึงอย่างนั้น เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลายก็สักการะ เคารพ นับถือ บูชาภิกษุนั้น ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะว่าเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ทั้งหลายผู้เป็นวิญญูชนย่อมมองเห็นอกุศลธรรมทั้งหลายอันเลวทรามที่ละได้ แล้วของเธออยู่ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนแม้ม้าอาชาไนยตัวงามจะไม่เกิดความปรารถนาขึ้นอย่างนี้ว่า ‘โอหนอ มนุษย์ทั้งหลายพึงตั้งเราไว้ในตำแหน่ง ม้าอาชาไนย พึงให้เรากินอาหารสำหรับม้าอาชาไนย และพึงขัดสีเราให้

-------------------------------------

เหมือนม้าอาชาไนย’ ถึงอย่างนั้น มนุษย์ทั้งหลายก็ตั้งม้านั้นไว้ในตำแหน่งม้า อาชาไนย ให้กินอาหารสำหรับม้าอาชาไนย ขัดสีให้เหมือนม้าอาชาไนย ข้อ นั้นเพราะเหตุอะไร เพราะว่ามนุษย์ทั้งหลายผู้เป็นวิญญชนมองเห็นความโอ้อวด ความโกง ความไม่ตรง ความคด ซึ่งละได้แล้วของม้านั้นอยู่ แม้ฉันใด แม้ภิกษุเห็นปานนี้จะไม่เกิดความปรารถนาขึ้นอย่างนี้ว่า ‘โอหนอ ขอให้ เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลายพึงสักการะ เคารพ นับถือ บูชาเรา’ ถึงอย่างนั้น เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลายก็สักการะ เคารพ นับถือ บูชาภิกษุนั้น ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะว่าเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลายผู้เป็นวิญญูชน ย่อม มองเห็นอกุศลธรรมทั้งหลายอันเลวทรามที่ละได้แล้วของเธออยู่ ฉันนั้น เหมือนกันแล”

๘. อักโกสกสูตร

ว่าด้วยโทษของการด่าเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ๑๐ ประการ

{๘๘} [๘๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุใดชอบด่าบริภาษเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งหลาย ชอบใส่ร้ายพระอริยะ มิใช่ฐานะมิใช่โอกาสเลย ที่ภิกษุนั้นจะไม่พึงถึงความฉิบหาย ๑๐ อย่าง อย่างใดอย่างหนี่ง ความฉิบหาย ๑๐ อย่างคือ อะไรบ้าง คือ(๑) ไม่บรรลุธรรมที่ยังไม่บรรลุ

(๒) เสื่อมจากธรรมที่บรรลุแล้ว

(๓) สัทธรรม ของภิกษุนั้นย่อมไม่ผ่องแผ้ว

(๔) เป็นผู้เข้าใจผิดว่าตนได้บรรลุสัทธรรมทั้งหลาย

(๕) เป็นผู้ไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์

--------------------------------------

(๖) ต้องอาบัติเศร้าหมองอย่างใดอย่างหนึ่ง

(๗) เป็นโรคเรื้อรัง

(๘) ถึงความเป็นบ้า มีจิตฟุ้งซ่าน

(๙) เป็นผู้หลงมรณภาพ

(๑๐) หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุใดชอบด่าบริภาษเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ทั้งหลาย ชอบใส่ร้ายพระอริยะ มิใช่ฐานะมิใช่โอกาสเลยที่ภิกษุนั้นจะไม่พึง ถึงความฉิบหาย ๑๐ อย่างเหล่านี้ อย่างใดอย่างหนึ่ง”

๙. โกกาลิกสูตร

ว่าด้วยเรื่องภิกษุโกกาลิกะ

{๘๙} [๘๙] ครั้งนั้นแล โกกาลิกภิกษุเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะมีความปรารถนาชั่วช้า ตกอยู่ในอำนาจความปรารถนาชั่วช้า”เมื่อโกกาลิกภิกษุกล่าวเช่นนี้แล้ว “พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะ โกกาลิกภิกษุว่า “ดูก่อนโกกาลิกะ เธออย่าได้พูดอย่างนี้ ดูก่อนโกกาลิกะ เธออย่าได้พูดอย่างนี้ เธอจงทำใจให้เลื่อมใสในสารีบุตรและโมคคัลลานะ ทั้งสารีบุตรและโมคคัลลานะทั้งสองรูปเป็นผู้มีศีลเป็นที่รัก”