อุปสัมปทาสูตร เล่ม ๒๔

๔. อุปสัมปทาสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติ ๑๐ ประการของพระอุปัชฌาย์

{๓๓} [๓๔] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรหนอแล จึงควรให้อุปสมบทกุลบุตร”“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการแลพึงให้ อุปสมบทกุลบุตร ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมรินัยนี้(๑) เป็นผู้มีศีล คือ สำรวมแล้วในปาติโมกขสังวร ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร มีปกติเห็นภัยในโทษผิดแม้เพียงเล็กน้อย สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย(๒) เป็นพหูสูต คือ เป็นผู้ทรงสุตะ สั่งสมสุตะ ธรรมเหล่าใด งามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด กล่าวถึงพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะบริสุทธิ์บริบูรณ์ครบถ้วน ธรรมทั้งหลายเห็นปานนั้นอันภิกษุนั้นได้สดับมาก ทรงจำไว้ได้ คล่องปาก ขึ้นใจ แทงตลอดด้วยปัญญา(๓) ปาติโมกข์อันภิกษุนั้นจำดีแล้ว จำแนกดีแล้ว กล่าวดีแล้ว โดยพิสดาร วินิจฉัยดีแล้วโดยสูตร โดยอนุพยัญชนะ(๔) เป็นผู้สามารถที่จะอุปัฏฐากเองหรือใช้ให้ผู้อื่นอุปัฏฐากสัทธิ วิหาริก ผู้เป็นไข้

(๕) เป็นผู้สามารถที่จะระงับเองหรือใช้ให้ผู้อื่นระงับความไม่ยินดี ยิ่งของสัทธิวิหาริก

----------------------------------------

(๖) เป็นผู้สามารถที่จะบรรเทาความรำคาญอันเกิดขึ้นแล้วได้โดยธรรม

(๗) เป็นผู้สามารถที่จะเปลื้องความเห็นผิดอันเกิดขึ้นแล้วได้โดยธรรม

(๘) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิศีลได้

(๙) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิจิตได้

(๑๐) เป็นผู้สามารถที่จะให้สมาทานในอธิปัญญาได้

ดูก่อนอุบาลีภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการนี้แลจึงควรให้ อุปสมบทกุลบุตร

๕. นิสสยสูตร

ว่าด้วยคุณสมบัติ ๑๐ ประการของนิสสยาจารย์

{๓๔} [๓๕] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรหนอแล จึงควรให้นิสสัย”

“ดูก่อนอุบาลี ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการแล จึงควรให้ นิสสัยได้ ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้มีศีล ... สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย

(๒) เป็นพหูสูต ... แทงตลอดด้วยปัญญา

(๓) ปาติโมกข์ อันภิกษุนั้นจำดีแล้ว ... โดยอนุพยัญชนะ