พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต ปัณณาสก์ที่ ๒ · อากังขวรรค
อาฆาตวัตถุสูตร เล่ม ๒๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในอากังขวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต ปัณณาสก์ที่ ๒ อากังขวรรค อาฆาตวัตถุสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๔)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๔ หน้า ๑๔๓–๑๔๓
๘. นิคันถสูตร
ว่าด้วยอสัทธรรมของนิครนถ์ ๑๐ ประการ
{๗๘} [๗๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกนิครนถ์ประกอบด้วยอสัทธรรม ๑๐ ประการ อสัทธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ไม่มีศรัทธา (๒) ทุศีล
(๓) ไม่มีหิริ (๔) ไม่มีโอตตัปปะ
(๕) ไม่ภักดีต่อสัตบุรุษ (๖) ยกตนข่มผู้อื่น
(๗) ยึดมั่นความเห็นของตน ถือสิ่งที่ไม่ควรเก็บไว้ สละคืนความ ยึดมั่นถือมั่นด้วยความเห็นของตนได้ยาก
(๘) เป็นคนลวงโลก (๙) ปรารถนาลามก
(๑๐) มีความเห็นผิด
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกนิครนถ์ประกอบด้วยอสัทธรรม ๑๐ ประการ นี้แล”
๙. อาฆาตวัตถุสูตร
ว่าด้วยอาฆาตวัตถุ ๑๐ ประการ
{๗๙} [๗๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาฆาตวัตถุ (สาเหตุแห่งความอาฆาต) มี ๑๐ ประการนี้ อาฆาตวัตถุ ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้ได้ประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เราแล้ว’
(๒) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้กำลังประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เรา’
-----------------------------------------------------
(๓) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้จักประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เรา’
(๔) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้ได้ประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเราแล้ว’
(๕) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้กำลังประพฤติสิ่งที่ไม่เป็น ประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเรา’
(๖) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้จักประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเรา’
(๗) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้ได้ประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเราแล้ว’
(๘) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้กำลังประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์ แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเรา’
(๙) ผูกอาฆาตด้วยคิดว่า ‘ผู้นี้จักประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเรา’
(๑๐) โกรธในเรื่องที่ไม่ควรโกรธ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาฆาตวัตถุมี ๑๐ ประการนี้แล”
๑๐. อาฆาตปฏิวินยสูตร
ว่าด้วยเหตุเป็นเครื่องกำจัดความอาฆาต ๑๐ ประการ
{๘๐} [๘๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุเป็นเครื่องกำจัดความอาฆาตมี ๑๐ ประการ นี้ เหตุเป็นเครื่องกำจัดความอาฆาต ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ------------------------------------
(๑) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาได้ประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เราแล้ว เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๒) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาประพฤติอยู่ซึ่งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เราแล้ว เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติ เช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๓) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาจักประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่เราแล้ว เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๔) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาได้ประพฤติสิ่งที่ไม่เป็น ประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเราแล้ว
เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้น จะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๕) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาประพฤติอยู่ซึ่งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๖) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาจักประพฤติสี่งที่ไม่เป็น ประโยชน์แก่บุคคลผู้เป็นที่รักเป็นที่ชอบใจของเรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’(๗) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาได้ประพฤติสิ่งที่เป็น ประโยชน์แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’
- -----------------------------------------------
- ๑หมายถึงความอาฆาตในเหตุอันไม่ควรอาฆาต กล่าวคือการที่คิดว่าวัตถุที่ไม่มีวิญญาณครอง เช่น ตอไม้ แผ่นหิน เป็นต้น ได้ทำความเสียหายให้ จึงโกรธแล้วทำร้ายวัตถุนั้น (นัย องฺ.ทสก.อ. ๓๖๑)
- -----------------------------------------------
จบ อาฆาตวัตถุสูตร