มหาลิสูตร เล่ม ๒๔

ไม่ใช่ลาภของท่านทั้งหลายแล้ว ท่านทั้งหลายไม่ได้ดีแล้ว ที่ท่านทั้งหลาย เมื่อชีวิตมีภัยเพราะความโศก มีภัยเพราะความตายอยู่อย่างนี้ บางคราวก็รักษา อุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ บางคราวก็ไม่รักษา”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เหล่านี้จักรักษาอุโบสถอันประกอบ ด้วยองค์ ๘ ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป”

๗. มหาลิสูตร

ว่าด้วยเหตุปัจจัยแห่งการทำบาป

{๔๗} [๔๗] สมัยหนี่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้นแล กษัตริย์ลิจฉวีพระนามว่ามหาลีได้ เสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอแลเป็นเหตุเป็นปัจจัยแห่งการทำบาปกรรม แห่งความเป็นไปแห่งบาปกรรม”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนมหาลี โลภะแลเป็นเหตุเป็นปัจจัย แห่งการทำบาปกรรม แห่งความเป็นไปแห่งบาปกรรม ดูก่อนมหาลี โทสะแล ... โมหะแล ... อโยนิโสมนสิการ (การทำไว้ในใจโดยไม่แยบคาย) แล ... จิตที่ตั้งไว้ ผิดแลเป็นเหตุเป็นปัจจัยแห่งการทำบาปกรรม แห่งความเป็นไปแห่งบาปกรรม ดูก่อนมหาลี กิเลสมีโลภะเป็นต้นนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยแห่งการทำบาปกรรม แห่งความเป็นไปแห่งบาปกรรม”“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยแห่งการทำกัลยาณกรรม (กรรมดี) แห่งความเป็นไปแห่งกัลยาณกรรม”

--------------------------------------

“ดูก่อนมหาลี อโลภะแลเป็นเหตุเป็นปัจจัยแห่งการทำกัลยาณกรรม แห่งความเป็นไปแห่งกัลยาณกรรม ดูก่อนมหาลี อโทสะแล... อโมหะแล... โยนิโสมนสิการ (การทำไว้ในใจโดยแยบคาย) แล... จิตที่ตั้งไว้ชอบแลเป็นเหตุเป็น ปัจจัยแห่งการทำกัลยาณกรรม แห่งความเป็นไปแห่งกัลยาณกรรม ดูก่อน มหาลี ธรรมมีอโลภะเป็นต้นนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยแห่งการทำกัลยาณกรรม แห่งความเป็นไปแห่งกัลยาณกรรมดูก่อนมหาลี ถ้าธรรม ๑๐ ประการนี้แลไม่พึงมีในโลก ชื่อว่าความ ประพฤติไม่สม่ำเสมอคือความประพฤติอธรรม หรือความประพฤติสม่ำเสมอ คือความประพฤติธรรม ก็จะไม่พึงปรากฏในโลกนี้ ดูก่อนมหาลี ก็เพราะธรรม ๑๐ ประการนี้ มีอยู่พร้อมในโลก ฉะนั้น ชื่อว่าความประพฤติไม่สม่ำเสมอ คือความประพฤติอธรรม หรือความประพฤติสม่ำเสมอคือความประพฤติธรรมจึงปรากฏในโลกนี้”

๘. ปัพพชิตอภิณหสูตร

ว่าด้วยธรรมที่บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ๑๐ ประการ

{๔๘} [๔๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๑๐ ประการเหล่านี้ อันบรรพชิต พึงพิจารณาเนือง ๆ ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) บรรพชิตพึงพิจารณาเนือง ๆ ว่า เราเป็นผู้มีเพศต่างจากคฤหัสถ์

(๒) บรรพชิตพึงพิจารณาเนือง ๆ ว่า การเลี้ยงชีพของเราเนื่องด้วยคนอื่น