พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · อาปายิกวรรค
กัมมันตสูตร เล่ม ๒๐
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๕๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในอาปายิกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๗. กมฺมนฺตสุตฺต
๗. กัมมันตสูตร
ว่าด้วยความวิบัติแห่งการงาน
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ตติยปัณณาสก์ อาปายิกวรรค กัมมันตสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๐)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๐ หน้า ๒๖๔–๒๖๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๐ หน้า ๓๖๕–๓๖๖
ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว วิปตฺติโย. กตมา ติสฺโส ? กมฺมนฺตวิปตฺติ อาชีววิปตฺติ ทิฏฺฐิวิปตฺติ. กตมา จ ภิกฺขเว กมฺมนฺตวิปตฺติ ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตี โหติ ฯเปฯ สมฺผปฺปลาปี โหติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว กมฺมนฺตวิปตฺติ.
กตมา จ ภิกฺขเว อาชีววิปตฺติ ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ มิจฺฉาอาชีโว โหติ มิจฺฉาอาชีเวน ชีวิกํ (๑) กปฺเปติ. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว อาชีววิปตฺติ.
กตมา จ ภิกฺขเว ทิฏฺฐิวิปตฺติ ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ วิปรีตทสฺสโน “นตฺถิ ทินฺนํ, นตฺถิ ยิฏฺฐํ ฯเปฯ เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี”ติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ทิฏฺฐิวิปตฺติ. อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส วิปตฺติโยติ.
ติสฺโส อิมา ภิกฺขเว สมฺปทา. กตมา ติสฺโส ? กมฺมนฺตสมฺปทา อาชีวสมฺปทา ทิฏฺฐิสมฺปทา. กตมา จ ภิกฺขเว กมฺมนฺตสมฺปทา ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ ฯเปฯ สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว กมฺมนฺตสมฺปทา.
กตมา จ ภิกฺขเว อาชีวสมฺปทา ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ สมฺมาอาชีโว โหติ สมฺมาอาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อาชีวสมฺปทา.
กตมา จ ภิกฺขเว ทิฏฺฐิสมฺปทา ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ สมฺมาทิฏฺฐิโก โหติ อวิปรีตทสฺสโน “อตฺถิ ทินฺนํ, อตฺถิ ยิฏฺฐํ ฯเปฯ เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี”ติ. อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ทิฏฺฐิสมฺปทา. อิมา โข ภิกฺขเว ติสฺโส สมฺปทาติ. สตฺตมํ.
- ๑ก. ชีวิตํ
ภิกษุทั้งหลาย วิบัติ ๓ ประการนี้
วิบัติ ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
๑. กัมมันตวิบัติ (ความวิบัติแห่งการงาน)
๒. อาชีววิบัติ (ความวิบัติแห่งอาชีพ)
๓. ทิฏฐิวิบัติ (ความวิบัติแห่งทิฏฐิ)
กัมมันตวิบัติ เป็นอย่างไร
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ฆ่าสัตว์ ฯลฯ พูดเพ้อเจ้อ นี้เรียกว่า กัมมันตวิบัติอาชีววิบัติ เป็นอย่างไร
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้มีอาชีพผิด เลี้ยงชีพด้วยมิจฉาอาชีวะ(เลี้ยงชีพผิด) นี้เรียกว่า อาชีววิบัติทิฏฐิวิบัติ เป็นอย่างไร
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นมิจฉาทิฏฐิ มีความเห็นวิปริตว่า “ทานที่ให้แล้ว ไม่มีผล ยัญที่บูชาแล้วไม่มีผล ฯลฯ สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบทำให้ แจ้งโลกนี้และโลกหน้าด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้แจ้งก็ไม่มีในโลก” นี้เรียกว่า ทิฏฐิวิบัติภิกษุทั้งหลาย วิบัติ ๓ ประการนี้แล
สัมปทา ๓ ประการนี้
สัมปทา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
๑. กัมมันตสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยการงาน)
๒. อาชีวสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยอาชีพ)
๓. ทิฏฐิสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ)
กัมมันตสัมปทา เป็นอย่างไร
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ ฯลฯ การพูดเพ้อเจ้อ นี้ เรียกว่า กัมมันตสัมปทาอาชีวสัมปทา เป็นอย่างไร
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้มีอาชีพชอบ เลี้ยงชีพด้วยสัมมาอาชีวะ(เลี้ยงชีพ ชอบ) นี้เรียกว่า อาชีวสัมปทาทิฏฐิสัมปทา เป็นอย่างไร
คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นสัมมาทิฏฐิ มีความเห็นไม่วิปริตว่า “ทานที่ให้ แล้วมีผล ยัญที่บูชาแล้วมีผล ฯลฯ สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบทำให้แจ้ง โลกนี้และโลกหน้าด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้แจ้งมีอยู่ในโลก” นี้เรียกว่า ทิฏฐิสัมปทาภิกษุทั้งหลาย สัมปทา ๓ ประการนี้แล
กัมมันตสูตรที่ ๗ จบ
จบ กัมมันตสูตร