สิกขาสูตร เล่ม ๒๑

๙. สิกขาปทสูตร

ว่าด้วยบุคคล ๔ ประเภท สูตรที่ ๘

{๙๙} [๙๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลกบุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน แต่ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น

(๒) ผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น แต่ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน

(๓) ผู้ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนทั้งไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น

(๔) ผู้ปฏิบัติทั้งเพื่อประโยชน์ตนทั้งเพื่อประโยชน์ผู้อื่น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน แต่ไม่ปฏิบัติเพื่อ

ประโยชน์ผู้อื่นคืออย่างไร คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ ตัวเองเป็นผู้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ ตัวเองเป็นผู้งดเว้นจากการลักทรัพย์ แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการลักทรัพย์ ตัวเอง

เป็นผู้งดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการ

ประพฤติผิดในกาม ตัวเองเป็นผู้งดเว้นจากการพูดเท็จ แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นให้

งดเว้นจากการพูดเท็จ ตัวเองเป็นผู้งดเว้นจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและ

เมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการดื่ม

นํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน แต่ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่นคืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น แต่ไม่ปฏิบัติเพื่อ

ประโยชน์ตนคืออย่างไร คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ ตัวเองเป็นผู้ไม่งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ ได้แต่ชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์... ตัวเองเป็นผู้ไม่งดเว้นจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ได้แต่ชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่ง

ความประมาท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น แต่ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนคืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ผู้ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนทั้งไม่ปฏิบัติเพื่อ

ประโยชน์ผู้อื่นคืออย่างไร คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ ตัวเองเป็นผู้ไม่งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ ทั้งไม่ชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์... ตัวเองเป็นผู้ไม่

งดเว้นจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ทั้ง

ไม่ชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนทั้งไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่นคืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ผู้ปฏิบัติทั้งเพื่อประโยชน์ตนทั้งเพื่อประโยชน์ผู้

อื่นคืออย่างไร คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ ตัวเองก็เป็นผู้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ทั้งชักชวนผู้อื่นให้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ ... ตัวเองก็เป็นผู้งดเว้นจากการดื่ม

น้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ทั้งชักชวนผู้อื่นให้งด

เว้นจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ปฏิบัติทั้งเพื่อประโยชน์ตนทั้งเพื่อประโยชน์ผู้อื่นคืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก”

๑๐. โปตลิยสูตร

ว่าด้วยปริพาชกโปตลิยะ

{๑๐๐} [๑๐๐] ครั้งนั้นแล ปริพาชกชื่อโปตลิยะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง โปตลิยปริพาชกนั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามว่า