พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุติยปัณณาสก์ · อปัณณกวรรค
กุสินาราสูตร เล่ม ๒๑
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในอปัณณกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ อปัณณกวรรค กุสินาราสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๑ หน้า ๑๓๑–๑๓๓
๔. ปฐมอัคคสูตร
ว่าด้วยธรรมชั้นเลิศ ๔ ประการ
{๗๔} [๗๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมชั้นเลิศมี ๔ ประการนี้ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ ศีลอันเลิศ ๑ สมาธิอันเลิศ ๑ ปัญญาอันเลิศ ๑ วิมุตติอันเลิศ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมชั้นเลิศมี ๔ ประการนี้แล”
๕. ทุติยอัคคสูตร
ว่าด้วยธรรมชั้นเลิศ ๔ ประการ
{๗๕} [๗๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมชั้นเลิศมี ๔ ประการนี้ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ รูปอันเลิศ ๑ เวทนาอันเลิศ ๑ สัญญาอันเลิศ ๑ ภพอันเลิศ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมชั้นเลิศมี ๔ ประการนี้แล
๖. กุสินาราสูตร
ว่าด้วยความสงสัยในพระรัตนตรัย
{๗๖} [๗๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ระหว่างต้นสาละทั้งคู่ใน
สาสวันอันเป็นที่ประพาสของมัลลกษัตริย์ ใกล้พระนครกุสินารา ในปรินิพพานสมัย ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุ
- ๑รูปอันเลิศ หมายถึงรูปใด ๆ ที่บุคคลพิจารณาแล้วสามารถสำเร็จเป็นพระอรหันต์ แม้เวทนาอันเลิศ สัญญาอันเลิศ ก็นัยนี้ ภพอันเลิศ หมายถึงอัตภาพที่บุคคลดำรงอยู่แล้วสามารถสำเร็จเป็นพระอรหันต์ (องฺจตุกฺก.อ. ๓๕๙)
ทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสเตือนว่า
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าจะมีภิกษุสักรูปหนึ่งยังมีความสงสัยหรือความ
เคลือบแคลงใจในพระพุทธเจ้า ในพระธรรม ในพระสงฆ์ ในมรรค หรือในปฏิปทา ก็จงถามมาเถิด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธออย่าได้มีความเดือดร้อนใจในภายหลังว่า ‘พระศาสดาได้ประทับอยู่ตรงหน้าของพวกเราแล้ว แต่ว่าพวกเราไม่อาจที่จะทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าเฉพาะพระพักตร์ได้”
เมื่อพระผู้มีพระภาคจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว ภิกษุเหล่านั้นได้นิ่งอยู่
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเตือนเป็นครั้งที่ ๒ ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายถ้าจะมีภิกษุสักรูปหนึ่งยังมีความสงสัยหรือความเคลือบแคลงใจในพระพุทธเจ้าในพระธรรม ในพระสงฆ์ ในมรรค หรือในปฏิปทา ก็จงถามมาเถิด ภิกษุทั้งหลาย พวกเธออย่าได้มีความเดือดร้อนใจในภายหลังว่า ‘พระศาสดาได้ประทับอยู่ตรงหน้าของพวกเราแล้ว แต่ว่าพวกเราไม่อาจที่จะทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าเฉพาะพระพักตร์ได้”
แม้ในครั้งที่ ๒ ภิกษุเหล่านั้นก็ได้นิ่งอยู่
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเตือนเป็นครั้งที่ ๓ ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายถ้าจะมีภิกษุสักรูปหนึ่งยังมีความสงสัยหรือความเคลือบแคลงใจในพระพุทธเจ้าในพระธรรม ในพระสงฆ์ ในมรรค หรือในปฏิปทา ก็จงถามมาเถิด ภิกษุทั้งหลาย พวกเธออย่าได้มีความเดือดร้อนใจในภายหลังว่า ‘พระศาสดาได้ประทับอยู่ตรงหน้าของพวกเราแล้ว แต่ว่าพวกเราไม่อาจที่จะทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าเฉพาะพระพักตร์ได้”
แม้ในครั้งที่ ๓ ภิกษุเหล่านั้นก็ได้นิ่งอยู่
ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเตือนภิกษุทั้งหลายว่า “เป็นไปได้
ภิกษุทั้งหลาย ที่เธอทั้งหลายไม่ถามก็ด้วยความเคารพต่อพระศาสดา แม้
สหายก็จงบอกแก่สหายเถิด”
เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว ภิกษุเหล่านั้นก็ได้นิ่งอยู่
ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า“น่า
อัศจรรย์นัก พระพุทธเจ้าข้า น่าแปลกใจนัก พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์เลื่อมใสในภิกษุสงฆ์อย่างนี้ว่า ‘ในภิกษุสงฆ์นี้ ไม่มีแม้ภิกษุสักรูปหนึ่งที่ยังมีความสงสัยหรือความเคลือบแคลงใจในพระพุทธเจ้า ในพระธรรม ในพระสงฆ์ในมรรค หรือในปฏิปทา”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนอานนท์ เธอกล่าวด้วยความเลื่อมใสในข้อนี้ตถาคตก็มีญาณรู้ว่า ‘ในภิกษุสงฆ์นี้ ไม่มีแม้ภิกษุสักรูปหนึ่งที่ยังมีความสงสัยหรือความเคลือบแคลงใจในพระพุทธเจ้า ในพระธรรม ในพระสงฆ์ ในมรรค หรือในปฏิปทา’ ดูก่อนอานนท์ แท้จริงบรรดาภิกษุ ๕๐๐ รูปนี้ รูปที่มีคุณท้ายเพื่อนก็เป็นโสดาบัน มีอันไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า”
๗. อจินเตยยสูตร
ว่าด้วยอจินไตย สิ่งที่ไม่ควรคิด ๔ ประการ
{๗๗} [๗๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อจินไตย ๔ ประการนี้ไม่ควรจะคิดกัน ซึ่งเมื่อคิด ก็จะเป็นผู้มีส่วนแห่งความเป็นบ้า เดือดร้อน อจินไตย ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) พุทธวิสัยของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย
(๒) ฌานวิสัยของผู้ได้ฌาน
จบ กุสินาราสูตร