รุกขสูตร เล่ม ๒๑

๙. รุกขสูตร

ว่าด้วยบุคคลเปรียบด้วยต้นไม้ ๔ ประเภท

{๑๐๙} [๑๐๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้มี ๔ ประเภทนี้ ต้นไม้ ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ต้นเป็นกะพี้ มีกะพี้หุ้ม (๒) ต้นเป็นกะพี้ มีแก่นหุ้ม

(๓) ต้นเป็นแก่น มีกะพี้หุ้ม (๔) ต้นเป็นแก่น มีแก่นหุ้ม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้มี ๔ ประเภทนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน บุคคลที่เปรียบด้วยต้นไม้ ๔

ประเภทนี้ก็มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) คนกะพี้ มีกะพี้หุ้ม (๒) คนกะพี้ มีแก่นหุ้ม

(๓) คนแก่น มีกะพี้หุ้ม (๔) คนแก่น มีแก่นหุ้ม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คนกะพี้ มีกะพี้หุ้มเป็นอย่างไร คือ บุคคลบาง

คนในโลกนี้เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม แม้บริษัทบริวารของเขาก็เป็นคนทุศีลมีบาปธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนกะพี้ มีกะพี้หุ้มเป็นอย่างนี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้ที่มีต้นเป็นกะพี้ มีกะพี้หุ้มเป็นฉันใด เราก็กล่าวบุคคลนี้ว่ามีอุปมาฉันนั้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คนกะพี้ มีแก่นหุ้มเป็นอย่างไร คือ บุคคลบาง

คนในโลกนี้เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม แต่บริษัทบริวารของเขาเป็นคนมีศีล มีกัลยาณธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนกะพี้ มีแก่นหุ้มเป็นอย่างนี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้ที่มีต้นเป็นกะพี้ มีแก่นหุ้มเป็นฉันใด เราก็กล่าวบุคคลนี้ว่ามีอุปมาฉันนั้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คนแก่น มีกะพี้หุ้มเป็นอย่างไร คือ บุคคลบาง

คนในโลกนี้เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม แต่บริษัทบริวารของเขาเป็นคนทุศีล

มีบาปธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนแก่น มีกะพี้หุ้มเป็นอย่างนี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้ที่มีต้นเป็นแก่น มีกะพี้หุ้มเป็นฉันใด เราก็กล่าวบุคคลนี้ว่ามีอุปมาฉันนั้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คนแก่น มีแก่นหุ้มเป็นอย่างไร คือ บุคคลบาง

คนในโลกนี้เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม แม้บริษัทบริวารของเขาก็เป็นผู้มีศีลมีกัลยาณธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนแก่น มีแก่นหุ้มเป็นอย่างนี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นไม้ที่มีต้นเป็นแก่น มีแก่นหุ้มเป็นฉันใด เราก็กล่าวบุคคลนี้ว่ามีอุปมาฉันนั้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลที่เปรียบด้วยต้นไม้ ๔ ประเภทนี้แลมีปรากฏ

อยู่ในโลก”

๑๐. อาสีวิสสูตร

ว่าด้วยบุคคลเปรียบด้วยอสรพิษ ๔ ประเภท

{๑๑๐} [๑๑๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อสรพิษมี ๔ ประเภทนี้ อรสรพิษ ๔ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) อสรพิษที่มีพิษแล่น แต่พิษไม่ร้าย

(๒) อสรพิษที่มีพิษร้าย แต่พิษไม่แล่น

(๓) อสรพิษที่ทั้งมีพิษแล่น ทั้งมีพิษร้าย

(๔) อสรพิษที่ทั้งมีพิษไม่แล่น ทั้งมีพิษไม่ร้าย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อสรพิษมี ๔ ประเภทนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน บุคคลที่เปรียบด้วยอสรพิษ ๔

ประเภทนี้ก็มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ