ขตสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๑

ความปราชัยถึงต้องเสียทรัพย์ในเวลาเล่นการพนันยัง

มีโทษเพียงเล็กน้อย ส่วนผู้ที่มีใจประทุษร้ายในท่านผู้

ปฏิบัติดีนี้มีโทษมากกว่า

บุคคลที่กล่าววาจาชั่วและตั้งใจชั่วไว้ ชอบติเตียน

พระอริยเจ้า ย่อมตกนรกตลอดกาลอายุประมาณ ๑๓๖,๐๐๐

นิรัพพุทะ กับอีก ๕ อัพพุทะ

๔. ทุติยขตสูตร

ว่าด้วยเป็นพาลและบัณฑิตเพราะปฏิบัติต่อคน ๔ ประเภท

{๔} [๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ปฏิบัติผิดในบุคคล ๔ ประเภทจัดเป็นคนเขลา ไม่ฉลาด ไม่ใช่สัตบุรุษ ย่อมบริหารตนให้ถูกจำกัด ให้ถูกทำลายเป็นไปกับด้วยโทษ ถูกผู้รู้ตำหนิ ทั้งประสพสิ่งที่ไม่เป็นบุญเป็นอันมาก บุคคล๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ มารดา ๑ บิดา ๑ พระตถาคต ๑ สาวกของ

พระตถาคต ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ปฏิบัติผิดในบุคคล ๔ ประเภทนี้แลจัดเป็นคนเขลา ไม่ฉลาด ไม่ใช่สัตบุรุษ ย่อมบริหารตนให้ถูกกำจัดให้ถูกทำลาย เป็นไปกับด้วยโทษ ถูกผู้รู้ตำหนิ ทั้งประสพสิ่งที่ไม่เป็นบุญเป็นอันมาก

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ปฏิบัติชอบในบุคคล ๔ ประเภทจัดเป็น

บัณฑิต เป็นผู้ฉลาด เป็นสัตบุรุษ ย่อมบริหารตนไม่ให้ถูกกำจัด ไม่ให้ถูก

ทำลาย ไม่มีโทษ ไม่ถูกผู้รู้ตำหนิ ทั้งประสพบุญเป็นอันมาก บุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ มารดา ๑ บิดา ๑ พระตถาคต ๑ สาวกของพระตถาคต ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ปฏิบัติชอบในบุคคล ๔ ประเภทนี้แลจัดเป็นบัณฑิตเป็นผู้ฉลาด เป็นสัตบุรุษ ย่อมบริหารตนไม่ให้ถูกกำจัด ไม่ให้ถูกทำลาย ไม่มีโทษ ไม่ถูกผู้รู้ตำหนิ ทั้งประสพบุญเป็นอันมาก”

นรชนใดปฏิบัติผิดในมารดาบิดา ในพระตถาคต

สัมมาสัมพุทธเจ้า หรือในสาวกของพระตถาคต นรชน

นั้นย่อมประสพสิ่งที่ไม่เป็นบุญเป็นอันมาก

เพราะเหตุที่ไม่ประพฤติเป็นธรรมในมารดาบิดานั้น

บัณฑิตทั้งหลายย่อมตำหนินรชนนั้นในโลกนี้ทีเดียว และ

เขาละโลกนี้ไปแล้วย่อมไปสู่อบาย

ส่วนนรชนใดปฏิบัติชอบในมารดาบิดา ในพระ

ตถาคตสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือในสาวกของพระตถาคต

นรชนนั้นย่อมประสพบุญเป็นอันมาก

เพราะเหตุที่ประพฤติเป็นธรรมในมารดาบิดานั้น

บัณฑิตทั้งหลายย่อมสรรเสริญนรชนนั้นในโลกนี้ทีเดียว และ

เขาละโลกนี้ไปแล้วย่อมบันเทิงในสวรรค์

๕. อนุโสตสูตร

ว่าด้วยบุคคล ๔ ประเภท

{๕}[๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลก

บุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) บุคคลผู้ไปตามกระแส (๒) บุคคลผู้ไปทวนกระแส

(๓) บุคคลผู้มีตนตั้งมั่นอยู่แล้ว

(๔) บุคคลผู้เป็นพราหมณ์ข้ามถึงฝั่งดำรงอยู่บนบก

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้ไปตามกระแสเป็นไฉน คือ บุคคลบาง

คนในโลกนี้ย่อมเสพกามทั้งหลายและทำกรรมอันเป็นบาปอยู่ นี้เราเรียกว่า

บุคคลผู้ไปตามกระแส

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้ไปทวนกระแสเป็นไฉน คือ บุคคลบาง

คนในโลกนี้ไม่เสพกามและไม่ทำกรรมอันเป็นบาป แม้จะมีหน้านองด้วยนํ้าตาร้องไห้อยู่เพราะประกอบด้วยความทุกข์บ้าง เพราะประกอบด้วยความโทมนัสบ้าง ก็ประพฤติพรหมจรรย์ให้บริสุทธิ์บริบูรณ์อยู่ นี้เราเรียกว่าบุคคลผู้ไปทวนกระแส

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้มีตนตั้งมั่นอยู่แล้วเป็นไฉน คือ บุคคล

บางคนในโลกนี้เป็นโอปปาติกะ ปรินิพพานในภพนั้น มีอันไม่กลับมาจาก