๗. ปฏิสัลลีนสูตร เล่ม ๑๘

ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘มโนไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘ธรรมารมณ์ทั้งหลายไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘มโนวิญญาณไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘มโนสัมผัสไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรือ อทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็ไม่เที่ยง’

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงเจริญสมาธิกันเถิด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีจิตตั้งมั่นแล้ว ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริง”

๗. ปฏิสัลลานสูตร

ว่าด้วยการอยู่ในที่สงัด

{๑๔๘} [๑๐๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงปลีกตัวออกไปประกอบความเพียรกันเถิด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ปลีกตัวออกไป ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริง

ย่อมรู้ประจักษ์อะไรตามความเป็นจริง

ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘จักษุไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘รูปทั้งหลายไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘จักขุวิญญาณไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘จักขุสัมผัสไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยก็ไม่เที่ยง’ ... ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘มโนไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘ธรรมารมณ์ทั้งหลายไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘มโนวิญญาณไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘มโนสัมผัสไม่เที่ยง’ ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็ไม่เที่ยง’

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงปลีกตัวออกไปประกอบความเพียรกันเถิด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ปลีกตัวออกไป ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริง”

๘. ปฐมนตุมหากสูตร

ว่าด้วยการละสิ่งที่ไม่ใช่ของตน สูตรที่ ๑

{๑๔๙} [๑๐๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย สิ่งนั้นพวกเธอทั้งหลายจงละเสีย สิ่งที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อะไรเล่าไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย คือ จักษุไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละจักษุนั้นเสีย จักษุที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่ เธอทั้งหลาย รูปทั้งหลายไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละรูปเหล่านั้นเสีย รูปที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย จักขุวิญญาณไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละจักขุวิญญาณนั้นเสีย จักขุวิญญาณที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย จักขุสัมผัสไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละจักขุสัมผัสนั้นเสีย จักขุสัมผัสที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้น เพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยก็ไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละแม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนานั้นเสีย แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย ...