๔. พิลังคิกสูตร เล่ม ๑๕

{๖๓๗} เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว อสุรินทกภารทวาชพราหมณ์ ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระดำรัสของพระองค์แจ่มแจ้งนัก พระดำรัสของพระองค์ไพเราะนัก พระพุทธเจ้าข้า พระโคดมผู้เจริญทรงประกาศธรรมโดยอเนกปริยายอย่างนี้ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่ควํ่า เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือส่องประทีปในที่มืดด้วยตั้งใจว่า “คนมีตาดีจักเห็นรูปได้” ดังนี้ ข้าพระองค์นี้ขอถึงพระโคดมผู้เจริญ พร้อมทั้งพระธรรม และพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอข้าพระองค์พึงได้บรรพชาพึงได้อุปสมบทในสำนักของพระโคดมผู้เจริญด้วยเถิด”อสุรินทกภารทวาชพราหมณ์ได้บรรพชาได้อุปสมบทในสำนักของพระผู้มีภาคเจ้าแล้ว

ก็ท่านพระอสุรินทกภารทวาชะอุปสมบทแล้วไม่นาน หลีกไปอยู่แต่ผู้เดียว ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพาน ไม่นานนักก็ทำให้แจ้งซึ่งคุณวิเศษอันยอดเยี่ยมอันเป็นที่สุดแห่งพรหมจรรย์ ที่กุลบุตรทั้งหลาย ผู้ออกจากเรือนไปบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการ เพราะรู้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ รู้ชัดว่า “ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก”ก็แล ท่านพระอสุรินทกภารทวาชะได้เป็นพระอรหันต์รูปหนึ่งในบรรดาพระอรหันต์ทั้งหลาย ดังนี้แล

๔. พิลังคิกสูตร

ว่าด้วยบาปตามสนองผู้ประทุษร้ายคนที่ไม่ประทุษร้าย

{๖๓๘} [๑๙๐] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ พิลังคิกภารทวาชพราหมณ์ได้สดับมาว่า “ได้ยินว่า พราหมณ์ภารทวาชโคตรออกจากเรือนไปบวชเป็นบรรพชิตในสำนักของพระสมณโคดมเสียแล้ว” จึงโกรธ

ไม่พอใจ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ยืนนิ่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

{๖๓๙} ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบความปริวิตกแห่งจิตของพิลังคิกภารทวาชพราหมณ์ด้วยพระทัยแล้วได้ตรัสกะพิลังคิกภารทวาชพราหมณ์ ด้วยพระคาถาว่า

ผู้ใดประทุษร้ายคนที่ไม่ประทุษร้ายตอบ เป็นผู้บริสุทธิ์ ไม่มีกิเลสเครื่องยั่วยวน บาปกรรมย่อมตามเขาผู้เป็นคนเขลานั้นแหละ เหมือนฝุ่นละอองที่ถูกเป่าทวนลมไปย่อมปลิวกลับมาหาผู้เป่านั้นเองฉะนั้น

{๖๔๐} เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว พิลังคิกภารทวาชพราหมณ์ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระดำรัสของพระองค์แจ่มแจ้งนัก พระดำรัสของพระองค์ไพเราะนัก พระพุทธเจ้าข้าพระโคดมผู้เจริญทรงประกาศธรรมโดยอเนกปริยายอย่างนี้ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่ควํ่า เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือส่องประทีปในที่มืดด้วยตั้งใจว่า “คนมีตาดีจักเห็นรูปได้” ดังนี้ ข้าพระองค์นี้ขอถึงพระโคดมผู้เจริญ พร้อมทั้งพระธรรม และพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอข้าพระองค์พึงได้บรรพชาพึงได้อุปสมบทในสำนักของพระโคดมผู้เจริญด้วยเถิด”พิลังคิกภารทวาชพราหมณ์ได้บรรพชาอุปสมบทในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว

ก็ท่านพระพิลังคิกภารทวาชะอุปสมบทแล้วไม่นาน หลีกไปอยู่แต่ผู้เดียว ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งพระนิพพาน ไม่นานนักก็ได้ ทำให้แจ้งซึ่งคุณวิเศษอันยอดเยี่ยมอันเป็นที่สุดแห่งพรหมจรรย์ ที่กุลบุตรทั้งหลาย ผู้ออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการกัน เพราะรู้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ รู้ชัดว่า “ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก”ก็แล ท่านพิลังคิกภารทวาชะ ได้เป็นพระอรหันต์รูปหนึ่งในบรรดาพระอรหันต์ทั้งหลาย ดังนี้แล

๕. อหิงสกสูตร

ว่าด้วยผู้ที่สมควรจะมีชื่อว่าอหิงสกะ

{๖๔๑} [๑๙๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ครั้งนั้นแล อหิงสกภารทวาชพราหมณ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว จึงนั่งอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นนั่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ข้าพระองค์ชื่อว่าอหิงสกะ ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ข้าพระองค์ชื่อว่าอหิงสกะ”

{๖๔๒} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ถ้าท่านจะพึงทำตัวได้เหมือนชื่อ ท่านก็พึงมีชื่อว่าอหิงสกะ คือ ผู้ไม่เบียดเบียนใครด้วยกาย วาจา และใจ เพราะผู้ที่ไม่เบียดเบียนผู้อื่นย่อมชื่อว่าอหิงสกะได้

{๖๔๓} เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว อหิงสกภารทวาชพราหมณ์ได้ กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระดำรัสของพระองค์แจ่มแจ้งนัก พระดำรัสของพระองค์ไพเราะนัก พระพุทธเจ้าข้าพระโคดมผู้เจริญทรงประกาศธรรมโดยอเนกปริยายอย่างนี้ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือส่องประทีปในที่มืดด้วยตั้งใจว่า “คนมีตาดีจักเห็นรูปได้” ดังนี้ ข้าพระองค์นี้ขอถึงพระโคดมผู้เจริญ พร้อมทั้งพระธรรม และพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ขอข้าพระองค์พึงได้บรรพชาพึงได้อุปสมบทในสำนักของพระโคดมผู้เจริญด้วยเถิด”อหิงสกภารทวาชพราหมณ์ได้บรรพชาได้อุปสมบทในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ก็ท่านพระอหิงสกภารทวาชะอุปสมบทแล้วไม่นาน หลีกไปอยู่แต่ผู้เดียว ไม่ประมาท มีความเพียร มีจิตมุ่งต่อพระนิพพาน ไม่นานนัก