๔. มณิภัททสูตร เล่ม ๑๕

{๘๑๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ราคะและโทสะเกิดจากอัตภาพนี้ ความไม่ยินดี ความยินดี และความขนพองสยองเกล้าก็เกิดจากอัตภาพ ความตรึกในใจก็เกิดจากอัตภาพนี้แล้วปล่อยจิตไป เหมือนเด็ก ๆ จับกามัดเท้าแล้วปล่อยไปฉะนั้นอกุศลวิตกนานาประการเกิดจากความเยื่อใยคือตัณหา เกิดขึ้นในตัวเอง เหมือนย่านไทรเกิดจากต้นไทรเองฉะนั้น แผ่ซ่านไปในวัตถุกามทั้งหลาย เหมือนเถาย่านทรายในป่า เลื้อยปกคลุมต้นไม้ฉะนั้นปวงชนที่รู้ประจักษ์ว่าอัตภาพนั้นเกิดจากสิ่งใด ย่อมกำจัดเหตุเกิดนั้นเสียได้ ดูก่อนยักษ์ ท่านจงฟัง ชนเหล่านั้นย่อมข้ามห้วงแห่งกิเลสที่ข้ามได้ยาก ซึ่งตนไม่เคยข้ามนี้ได้เพื่อความไม่มีภพใหม่ต่อไป

๔. มณิภัททสูตร

ว่าด้วยผู้มีเมตฅาไม่มีเวรแก่ไคร ๆ

{๘๑๑} [๒๓๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่มณิมาฬกเจดีย์อันเป็นที่ครอบครองของยักษ์ชื่อว่ามณีภัททะ ในแคว้นมคธ

{๘๑๒} ครั้งนั้นแล มณิภัททยักษ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ความเจริญย่อมมีแก่ผู้มีสติทุกเมื่อ ผู้มีสติย่อมได้รับความสุข ความดีย่อมมีแก่ผู้มีสติเป็นนิจ และผู้มีสติย่อมหลุดพ้นจากเวร

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ความเจริญย่อมมีแก่ผู้มีสติทุกเมื่อ ผู้มีสติย่อมได้รับความสุข ความดีย่อมมีแก่ผู้มีสติเป็นนิจ แต่ผู้มีสติยังไม่หลุดพ้นจากเวร

{๘๑๓} แต่ผู้ใดมีใจยินดีในอหิงสาธรรม ตลอดทั้งวันทั้งคืน และเป็นผู้มีส่วนแห่งเมตตาธรรมในสรรพสัตว์ ผู้นั้นย่อมไม่มีเวรกับใคร ๆ

๕. สานุสูตร

ว่าด้วยโยมแม่สอนสานุสามเณร

{๘๑๔} [๒๓๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล บุตรชายของอุบาสิกาคนหนึ่งชื่อว่าสานุถูกยักษ์เข้าสิงแล้ว

{๘๑๕} ครั้งนั้นแล อุบาสิกานั้นได้คร่ำครวญกล่าวคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่า

ฉันได้สดับคำของพระอรหันต์ทั้งหลายมาว่า ‘ชนเหล่าใดเข้าจำอุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ และประพฤติพรหมจรรย์ตลอดดิถีที่ ๑๔ คํ่า ที่ ๑๕ คํ่า และที่ ๘ คํ่าแห่งปักษ์ ทั้งตลอดปาริหาริกปักษ์ ยักษ์ทั้งหลาย ย่อมเล่นงานชนเหล่านั้นไม่ได้’ แต่บัดนี้ ในวันนี้ฉันเห็นยักษ์กำลังเล่นงานลูกสามเณรสานุอยู่