๒. เทวทัตตสูตร เล่ม ๑๕

๒. เทวทัตตสูตร

ว่าด้วยสหัมบดีพรหมกล่าวตำหนิพระเทวทัต

[๖๐๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ :-

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพะระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ภูเขาคิชฌกูฏ กรุงราชคฤห์ในเมื่อพระเทวทัตหลีกไปแล้วไม่นาน.

ครั้งนั้นแล ท้าวสหัมบดีพรหม เมื่อราตรีปฐมยามล่วงไปแล้ว มีรัศมีอันงดงามยิ่ง ยังภเขาคิชฌกูฏทั้งสิ้นให้สว่างแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระ-ภาคเจ้ายังที่ประทับ ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วได้ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง.

[๖๑๐] ท้าวสหัมบดีพรหมยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้วปรารภพระเทวทัต ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ผลกล้วยแลย่อมฆ่าต้นกล้วย ขุยไผ่

ย่อมฆ่าต้นไผ่ ขุยอ้อย่อมฆ่าต้นอ้อ สัก-

การะย่อมฆ่าบุรุษชั่ว เหมือนลูกในท้องฆ่า

แม่ม้าอัสดร ฉะนั้น.

อรรถกถาเทวทัตตสูตร

ในเทวทัตตสูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-

บทว่า อจิรปกฺกนฺเต ความว่า เมื่อพระเทวทัตทำลายสงฆ์แล้วจากพระเวฬุวันไปยังคยาสีสะประเทศไม่นานนัก. บทว่า อสฺสตรึ ได้แก่ลูกเกิดแต่พ่อลาแม่ม้า.

จบอรรถกถาเทวทัตตสูตรที่ ๒

๓. อันธกวินทสูตร

ว่าด้วยสหัมบดีพรหมเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า

[๖๑๑] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในอันธกวินทคามในแคว้นมคธ.

ก็โดยสมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งอยู่ในที่แจ้งในราตรีคืนเดือนมืดและฝนกำลังตกประปรายอยู่.

ลำดับนั้นแล ท้าวสหัมบดีพรหม เมื่อราตรีปฐมยามล่วงไปแล้ว มีรัศมีอันงดงามยิ่ง ยังอันธกวินทคามทั้งสิ้นให้สว่างแล้ว เข้าไปเฝ้พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วได้ยืนอยู่ ณ ที่ควรข้างหนึ่ง.

[๖๑๒] ท้าวสหัมบดีพรหมยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ภาษิตคาถาเหล่านั้นในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ภิกษุพึงเสพที่นอนและที่นั่งอันสงัด

พึงประพฤติเพื่อควานหลุดพ้นจากสัญโญชน์

ถ้าว่าภิกษุไม่พึงได้ความยินดีในที่นั้นไซร้

ก็พึงเป็นผู้มีตนรักษาแล้ว มีสติ พึงอยู่ใน

หมู่ภิกษุผู้เที่ยวไปอยู่จากตระกูลสู่ตระกูล

เพื่อบิณฑบาต มีอันทรีย์อันคุ้มครองแล้ว

มีปัญญารักษาตน มีสติ พึงเสพที่นอนและ

ที่นั่งอันสงัด ภิกษุพ้นแล้วจากภัย น้อม

ไปแล้วในธรรมอันไม่มีภัย ปราศจากความ

สยดสยอง นั่งอยู่แล้วในที่มีสัตว์เลื้อย-