อัญญสูตร เล่ม ๑๙

๕. สติสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญสติปัฏฐานชื่อว่าผู้มีสติ

{๘๐๓} [๔๐๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะอยู่เถิด นี้เป็นคำสั่งสอนของเราสำหรับเธอทั้งหลาย

ก็อย่างไรเล่า ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้มีสติ คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อย่างนี้แล ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้มีสติดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๘๐๔} ก็อย่างไรเล่า ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้มีสัมปชัญญะ คือ เวทนาเกิดขึ้นอยู่ อันภิกษุในธรรมวินัยนี้ก็รู้แจ้ง ตั้งอยู่ก็รู้แจ้ง ดับไปก็รู้แจ้ง วิตกเกิดขึ้นอยู่ ภิกษุก็รู้แจ้ง ตั้งอยู่ก็รู้แจ้ง ดับไปก็รู้แจ้ง ปัญญาเกิดขึ้นอยู่ ภิกษุก็รู้แจ้ง ตั้งอยู่ก็รู้แจ้ง ดับไปก็รู้แจ้ง อย่างนี้แล ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้มีสัมปชัญญะดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะอยู่เถิด นี้เป็นคำสั่งสอนของเราสำหรับเธอทั้งหลาย”

๖. อัญญาสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญสติปัฏฐาน ๔ หวังผลได้ ๒ อย่าง

{๘๐๕} [๔๐๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สติปัฏฐานมี ๔ เหล่านี้ สติปัฏฐาน ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ ย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ... ย่อมพิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ สติปัฏฐานมี ๔ เหล่านี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเจริญ เพราะทำให้มากซึ่งสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้แล พึงหวังผลได้อย่างใดอย่างหนึ่งใน ๒ อย่าง คือ อรหัตตผลในปัจจุบัน หรือเมื่อยังมีความถือมั่นเหลืออยู่ก็เป็นอนาคามี”

๗. ฉันทสูตร

ว่าด้วยผู้เจริญสติปัฏฐาน ๔ ชื่อว่าทำให้แจ้งอมตะ

{๘๐๖} [๔๐๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สติปัฏฐานมี ๔ เหล่านี้ สติปัฏฐาน ๔ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นกายในกาย มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกอยู่ เมื่อเธอพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ ย่อมละความพอใจในกายนั้นได้ เพราะละความพอใจได้เป็นอันชื่อว่าทำให้แจ้งซึ่งอมตะได้แล้ว

{๘๐๗} ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนา มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกอยู่ เมื่อเธอพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ ย่อมละความพอใจในเวทนานั้นได้ เพราะละความพอใจได้เป็นอันชื่อว่าทำให้แจ้งซึ่งอมตะได้แล้ว

{๘๐๘} ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นจิตในจิต มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกอยู่ เมื่อเธอพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ย่อมละ