สูตรที่ ๒ ถึงสูตรที่ ๑๑ เล่ม ๑๖

๒-๑๑. ชาติสุตตาทิทสกะ

ว่าด้วยหมวด ๑๐ มีชาติสูตรที่ ๒ เป็นต้น

{๓๐๘}[๗๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม

ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง

(๒) ไม่รู้จักชาติ ...

(๓) ไม่รู้จักภพ ...

(๔) ไม่รู้จักอุปาทาน ...

(๕) ไม่รู้จักตัณหา ...

(๖) ไม่รู้จักเวทนา ...

(๗)ไม่รู้จักผัสสะ ...

(๘) ไม่รู้จักสฬายตนะ ...

(๙) ไม่รู้จักนามรูป ...

(๑๐) ไม่รู้จักวิญญาณ ...

(๑๑) ไม่รู้จักสังขาร ไม่รู้จักเหตุเกิดแห่งสังขาร ไม่รู้จักความดับแห่งสังขาร ไม่รู้จักปฏิปทาที่จะให้ถึงความดับแห่งสังขาร สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นจะสมมติว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะหรือสมมติว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่

พราหมณ์หาได้ไม่ และท่านผู้มีอายุเหล่านั้นยังทำให้แจ้งซึ่งประโยชน์ของ

ความเป็นสมณะหรือประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ไม่ได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง รู้จักชาติ

... รู้จักภพ ... รู้จักอุปาทาน... รู้จักตัณหา ... รู้จักเวทนา ... รู้จักผัสสะ ...

รู้จักสฬายตนะ ... รู้จักนามรูป ... รู้จักวิญญาณ ... รู้จักสังขาร รู้จักความดับแห่งสังขาร รู้จักปฏิปทาที่จะให้ถึงความดับแห่งสังขาร สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นแลสมมติได้ว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะหรือสมมติได้ว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ และท่านผู้มีอายุเหล่านั้นย่อมทำให้แจ้งซึ่งประโยชน์ของความเป็นสมณะและประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้ (๑๑)

จบ สมณพราหมณวรรคที่ ๘

หัวข้อแห่งสมณพราหมณวรรค

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสปัจจยาการ ๑๑ โดยจำแนก

อริยสัจ ๔ ในแต่ละปัจจยาการ ๆ ละสูตร สมณพราหมณ

วรรคมี ๘ เรื่อง

รวมวรรคที่มีในสังยุตนี้

๑. พุทธวรรค ๒. อาหารวรรค

๓. ทสพลวรรค ๔. กฬารขัตติยวรรค

๕. คหปติวรรค ๖. ทุกขวรรค

๗. มหาวรรค ๘. สมณพราหมณวรรค

๙. อันตรเปยยาล

๑. สัตถุสูตร

ว่าด้วยบุคคลไม่รู้ไม่เห็นชรามรณะตามความเป็นจริง

{๓๐๙}[๗๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเมื่อไม่รู้ไม่เห็นชรา

มรณะตามความเป็นจริง พึงแสวงหาครูเพื่อความรู้ในชรามรณะตามความ

เป็นจริง เมื่อไม่รู้ไม่เห็นเหตุเกิดแห่งชรามรณะตามความเป็นจริง พึงแสวงหา

ครูเพื่อความรู้ในเหตุเกิดแห่งชรามรณะตามความเป็นจริง เมื่อไม่รู้ไม่เห็น

ความดับแห่งชรามรณะตามความเป็นจริง พึงแสวงหาครูเพื่อความรู้ในความ

ดับแห่งชรามรณะตามความเป็นจริง เมื่อไม่รู้ไม่เห็นข้อปฏิบัติให้ถึงความดับแห่งชรามรณะตามความเป็นจริง พึงแสวงหาครูเพื่อความรู้ในข้อปฏิบัติให้ถึงความดับแห่งชรามรณะตามความเป็นจริง” (๑)

(ไปยาลแห่งส่วนพระบาลีทั้งปวงพึงให้พิสดารอย่างนี้)

๒-๑๑. ทุติยสัตถุสุตตาทิทสกะ

ว่าด้วยหมวด ๑๐ มีสัตถุสูตรที่ ๒ เป็นต้น

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

(๒) บุคคลเมื่อไม่รู้ไม่เห็นชาติตามความเป็นจริง ...

(๓) บุคคลเมื่อไม่รู้ไม่เห็นภพตามความเป็นจริง ...

(๔) บุคคลเมื่อไม่รู้ไม่เห็นอุปาทานตามความเป็นจริง ...

(๕) บุคคลเมื่อไม่รู้ไม่เห็นตัณหาตามความเป็นจริง ...