สูตรที่ ๑ เล่ม ๑๖

๘. สมณพราหมณวรรค

๑. ชรามรณสูตร

สมณะหรือพราหมณ์ไม่รู้ชรามรณะ

{๓๐๕} [๗๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

{๓๐๖}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งไม่รู้จัก

ชรามรณะ ไม่รู้จักเหตุเกิดแห่งชรามรณะ ไม่รู้จักความดับแห่งชรามรณะ ไม่รู้

จักปฏิปทาที่จะให้ถึงความดับแห่งชรามรณะ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น

จะสมมติว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะหรือสมมติว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์

หาได้ไม่ และท่านผู้มีอายุเหล่านั้นยังทำให้แจ้งซึ่งประโยชน์ของความเป็น

สมณะหรือประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ไม่ได้

{๓๐๗}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งรู้จักชรา

มรณะ รู้จักความดับแห่งชรามรณะ รู้จักปฏิปทาที่จะให้ถึงความดับแห่งชรา

มรณะ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นแลสมมติได้ว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะ

และสมมติได้ว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ และท่านผู้มีอายุเหล่านั้น ย่อมทำให้แจ้งซึ่งประโยชน์ของความเป็นสมณะและประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้ (๑)

๒-๑๑. ชาติสุตตาทิทสกะ

ว่าด้วยหมวด ๑๐ มีชาติสูตรที่ ๒ เป็นต้น

{๓๐๘}[๗๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม

ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง

(๒) ไม่รู้จักชาติ ...

(๓) ไม่รู้จักภพ ...

(๔) ไม่รู้จักอุปาทาน ...

(๕) ไม่รู้จักตัณหา ...

(๖) ไม่รู้จักเวทนา ...

(๗)ไม่รู้จักผัสสะ ...

(๘) ไม่รู้จักสฬายตนะ ...

(๙) ไม่รู้จักนามรูป ...

(๑๐) ไม่รู้จักวิญญาณ ...

(๑๑) ไม่รู้จักสังขาร ไม่รู้จักเหตุเกิดแห่งสังขาร ไม่รู้จักความดับแห่งสังขาร ไม่รู้จักปฏิปทาที่จะให้ถึงความดับแห่งสังขาร สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นจะสมมติว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะหรือสมมติว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่

พราหมณ์หาได้ไม่ และท่านผู้มีอายุเหล่านั้นยังทำให้แจ้งซึ่งประโยชน์ของ

ความเป็นสมณะหรือประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ไม่ได้