๑๑. กัปปินสูตร เล่ม ๑๖

สิ่งนั้นก็สละคืนเสีย ฉันทราคะในการได้อัตภาพที่เป็นปัจจุบันก็ถูกกำจัดแล้วด้วยดี การอยู่ผู้เดียวจะเป็นอันบริบูรณ์โดยพิสดารอย่างนี้แล”

{๗๒๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้วจึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

นรชนผู้ครอบงำขันธ์ อายตนะ ธาตุ และไตรภพทั้งหมดได้

ผู้รู้แจ้งเบญจขันธ์เป็นต้นทั้งหมด ผู้มีปัญญาดี ผู้

ไม่แปดเปื้อนในธรรมทั้งปวง ผู้ละสิ่งทั้งปวงเสียได้ ผู้

หลุดพ้นได้แล้วในเพราะธรรมเป็นที่สิ้นตัณหา เราเรียกว่า

'ปกติอยู่ผู้เดียว' (๑๐)

๑๑. มหากัปปินสูตร

ว่าด้วยพระมหากัปปินะ

{๗๒๒}[๒๔๕] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระมหากัปปินะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ

{๗๒๓}พระผู้มีพระภาคเจ้า

ได้ทอดพระเนตรเห็นท่านพระมหากัปปินะกำลังมาแต่ไกล จึงตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเห็นภิกษุรูปร่างสูงโปร่ง จมูกโด่งที่กำลังเดินมานั่นไหม”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “เห็น พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุรูปนั้นแลมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมาก แต่

ไม่ง่ายที่เธอจะได้สมาบัติที่เธอยังไม่เคยเข้ามาก่อน เธอทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยมที่กุลบุตรทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการได้ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่”

{๗๒๔}พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

กษัตริย์เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ชนผู้รังเกียจกันด้วย

โคตร ท่านผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะเป็นผู้ประเสริฐ

ที่สุดในหมู่เทวดาและมนุษย์

ดวงอาทิตย์ตอนกลางวันจึงรุ่งเรือง ดวงจันทร์ตอน

กลางคืนจึงรุ่งเรือง กษัตริย์ทรงเครื่องนักรบจึงรุ่งเรือง

พราหมณ์เพ่งฌานจึงรุ่งเรือง ส่วนพระพุทธเจ้าย่อมรุ่งเรือง

ด้วยพระเดชานุภาพทั้งกลางวันและกลางคืน (๑๑)

๑๒. สหายกสูตร

ว่าด้วยภิกษุเพื่อนกัน ๒ รูป

{๗๒๕}[๒๔๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุผู้เป็นเพื่อนกัน ๒ รูป เป็นลัทธิวิหาริกของท่านพระมหากัปปินะ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ

{๗๒๖}พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอดพระเนตรเห็นเธอทั้ง ๒ มา

แต่ไกล จึงตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอเห็นผู้เป็นเพื่อนกัน ๒ รูปซึ่งเป็นลัทธิวิหาริกของมหากัปปินะกำลังเดินมานั่นไหม”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “เห็น พระพุทธเจ้าข้า,,

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุ ๒ รูปนั่นแลมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมาก แต่

ไม่ง่ายที่เธอทั้งสองจะได้สมาบัติที่พวกเธอยังไม่เคยเข้ามาก่อน พวกเธอทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อันยอดเยี่ยมที่กุลบุตรทั้งหลายออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการกันด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้”