๒. พฬิสสูตร เล่ม ๑๖

๖. ลาภสักการสังยุต

๑. ปฐมวรรค

๑. ทารุณสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะเป็นธรรมทำอันตรายแก่การบรรลุธรรม

{๕๓๖}[๑๕๗] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม

ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

{๕๓๗}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ‘เราทั้งหลายจักละลาภสักการะและชื่อเสียงที่เกิดขึ้นแล้วเสีย ลาภสักการะและชื่อเสียงที่เกิดขึ้นแล้วจักครอบงำจิตของเราทั้งหลายไม่ได้, เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล, (๑)

๒. พฬิสสูตร

ว่าด้วยลาภสักการะเหมือนเหยื่อเกี่ยวเบ็ด

{๕๓๘}[๑๕๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า

{๕๓๙} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนพรานเบ็ดโยนเบ็ดที่เกี่ยวเหยื่อไว้ลงในในห้วงนํ้าลึก ปลาบางตัวเห็นแก่เหยื่อกลืนเบ็ดนั้นเข้าไป เมื่อเป็นดังนี้ ปลานั้นซึ่งกลืนเบ็ดเข้าไปก็จะได้รับทุกข์ ถึงความย่อยยับ ถูกพรานเบ็ดเลือกทำเอาตามใจชอบ

{๕๔๐} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คำว่า ‘พรานเบ็ด, นี้เป็นชื่อของมารผู้มีใจบาปคำว่า ‘เบ็ด’ นี้เป็นชื่อของลาภสักการะและชื่อเสียง ภิกษุบางรูปยินดีพอใจ

ลาภสักการะและชื่อเสียงที่เกิดขึ้นแล้ว ภิกษุนี้เรากล่าวว่ากลืนเบ็ดของมาร

ภิกษุผู้กลืนเบ็ดของมารจะได้รับทุกข์ ถึงความย่อยยับ ถูกมารผู้มีใจบาปเลือกทำเอาตามใจชอบ {๕๔๑} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียง ร้ายกาจเผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอย่างนี้แล เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า “เราทั้งหลายจักละลาภสักการะและชื่อเสียงที่เกิดขึ้นแล้วเสียลาภสักการะและชื่อเสียงที่เกิดขึ้นแล้วจักครอบงำจิตของเราทั้งหลายไม่ได้,เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๒)

๓. กุมมสูตร

ว่าด้วยคนติดลาภสักการะเหมือนเต่าถูกเชือกมัด

{๕๔๒}[๑๕๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า {๕๔๓} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ดูก่อนกิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ในห้วงน้ำแห่งหนึ่งมีฝูงเต่าใหญ่อยู่อาศัยมานานครั้งหนึ่ง เต่าตัวหนึ่งเข้าไปหาเต่าอีกตัวหนึ่งแล้วเอ่ยขึ้นว่า ‘พ่อเต่า เจ้าอย่าได้ไปตรงถิ่นนั้นนะ’