๙. ผัสสสูตร เล่ม ๑๖

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความต่างกันแห่งสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัย

ความต่างกันแห่งธาตุ ความต่างกันแห่งสังกัปปะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งสัญญา ... ความต่างกันแห่งปริเยสนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัย ความ

ต่างกันแห่งปริฬาหะ แต่ความต่างกันแห่งปริฬาหะเกิดขึ้นเพราะอาศัยความ

ต่างกันแห่งปริเยสนาหามิได้ ความต่างกันแห่งฉันทะเกิดขึ้นเพราะอาศัย

ความต่างกันแห่งปริฬาหะหามิได้ ความต่างกันแห่งสังกัปปะเกิดขึ้นเพราะ

อาศัยความต่างกันแห่งฉันทะหามิได้ ความต่างกันแห่งสัญญาเกิดขึ้นเพราะ

อาศัยความต่างกันแห่งสังกัปปะหามิได้ ความต่างกันแห่งธาตุเกิดขึ้นเพราะ

อาศัยความต่างกันแห่งสัญญาหามิได้ อย่างนี้แล” (๘)

๙. พาหิรผัสสนานัตตสูตร

ว่าด้วยความต่างกันแห่งผัสสะภายนอก

{๓๔๘}[๙๓] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความต่างกันแห่งสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งธาตุ ความต่างกันแห่งสังกัปปะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งสัญญา ความต่างกันแห่งผัสสะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งสังกัปปะ ความต่างกันแห่งเวทนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งผัสสะ ความต่างกันแห่งฉันทะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งเวทนา ความต่างกันแห่งปริฬาหะ เกิด

ขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งฉันทะ ความต่างกันแห่งปริเยสนา

เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งปริฬาหะ ความต่างกันแห่งลาภะ

เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างแห่งกันปริเยสนา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความต่างกันแห่งธาตุเป็นไฉน คือ รูปธาตุ ... ธัมมธาตุ นี้เราเรียกว่าความต่างกันแห่งธาตุ

{๓๔๙} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความต่างกันแห่งสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งธาตุ ... ความต่างกันแห่งลาภะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งปริเยสนาเป็นไฉน

คือ รูปสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปธาตุ รูปสังกัปปะเกิดขึ้นได้ เพราะอาศัยรูปสัญญา รูปสัมผัสสะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปสังกัปปะ รูปสัมผัสส

ชาเวทนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปสัมผัส รูปฉันทะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัย

รูปสัมผัสสชาเวทนา รูปปริฬาหะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปฉันทะ รูป

ปริเยสนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยรูปปริฬาหะ รูปลาภะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัย

รูปปริเยสนา ... ธัมมสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมธาตุ ธัมมสังกัปปะ

เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมสัญญา ธัมมสัมผัสสะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัย

ธัมมสังกัปปะ ธัมมสัมผัสสชาเวทนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมสัมผัสสะ ธัมม

ฉันทะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมสัมผัสสชาเวทนา ธัมมปริฬาหะเกิดขึ้นได้

เพราะอาศัยธัมมฉันทะ ธัมมปริเยสนาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมปริฬาหะ

ธัมมลาภะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธัมมปริเยสนา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความต่างกันแห่งสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัย

ความต่างกันแห่งธาตุ ความต่างกันแห่งสังกัปปะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งสัญญา ... ความต่างกันแห่งลาภะเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างแห่งกันปริเยสนา อย่างนี้แล” (๙)

๑๐. ทุติยพาหิรผัสสนานัตตสูตร

ว่าด้วยความต่างกันแห่งผัสสะภายนอก สูตรที่ ๒

{๓๕๐}[๙๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความต่างกันแห่งสัญญาเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยความต่างกันแห่งธาตุ ความต่างกันแห่ง