พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ธาตุสังยุตต์ · ทุติยวรรค
๔. หีนาธิมุตติสูตร เล่ม ๑๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๒ ในทุติยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ธาตุสังยุตต์ ทุติยวรรค หีนาธิมุตติสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๖ หน้า ๒๐๙–๒๑๐
ดูก่อนกัจจานะ สัญญาที่ประณีต ทิฏฐิที่ประณีต วิตกที่ประณีต เจตนา
ที่ประณีต ความปรารถนาที่ประณีต ความตั้งใจที่ประณีต บุคคลที่ประณีตวาจาที่ประณีต เกิดขึ้นได้เพราะอาศัยธาตุที่ประณีต บุคคลที่ประณีต นั้นย่อมบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายซึ่งธรรมที่ประณีตเรากล่าวว่า ‘บุคคลที่ประณีตนั้นย่อมมีอุบัติที่ประณีต” (๓)
๔. หีนาธิมุตติกสูตร
ว่าด้วยสัตว์มีอัธยาศัยเลวและอัธยาศัยดี
{๓๖๔}[๙๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี
ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายสัตว์โลกทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่มีอัธยาศัย
เลวย่อมคบค้าสมาคมกับสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยเลว สัตว์โลกที่มีอัธยาศัยดี
ย่อมคบค้าสมาคมกับสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยดี
แม้ในอดีตกาล สัตว์โลกทั้งหลายก็ได้คบค้าสมาคมกันแล้วโดยธาตุนั่น
แล คือ สัตว์โลกที่มีอัธยาศัยเลวก็ได้คบค้าสมาคมแล้วกับสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยเลวสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยดีก็ได้คบค้าสมาคมแล้วกับสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยดี
แม้ในอนาคตกาล สัตว์โลกทั้งหลายก็จักคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแลคือ สัตว์โลกที่มีอัธยาศัยเลวก็จักคบค้าสมาคมกับสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยเลวสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยดีก็จักคบค้าสมาคมกับสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยดี”
แม้ในปัจจุบันกาล สัตว์โลกทั้งหลายก็คบค้าสมาคมกันอยู่โดยธาตุนั่นแลคือ สัตว์โลกที่มีอัธยาศัยเลวก็คบค้าสมาคมอยู่กับสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยเลวสัตว์โลกที่มีอัธยาศัยดีก็คบค้าสมาคมอยู่กับสัตว์ที่มีอัธยาศัยดี'' (๔)
๕. จังกมสูตร
ว่าด้วยพระสารีบุตรจงกรมอยู่กับภิกษุหลายรูป
{๓๖๕}[๙๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็สมัยนั้นแล ท่านพระสารีบุตรจงกรมอยู่กับภิกษุหลายรูปในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้า แม้ท่านพระมหาโมคคัลลานะ ท่านพระมหากัสสปะ ท่านพระอนุรุทธะ ท่านพระปุณณมันตานีบุตร ท่านพระอุบาลี ท่านพระอานนท์ ตลอดถึงพระเทวทัตก็จงกรมอยู่กับภิกษุหลายรูปในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้า
{๓๖๖} ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุ
ทั้งหลาย พวกเธอเห็นสารีบุตรกำลังจงกรมอยู่กับภิกษุหลายรูปไหม”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “เห็น พระพุทธเจ้าข้า”
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหมดนี้ล้วนมีปัญญามาก พวกเธอเห็น
มหาโมคคัลลานะกำลังจงกรมอยู่กับภิกษุหลายรูปไหม”
“เห็น พระพุทธเจ้าข้า”
“ภิกษุทั้งหมดนี้ล้วนมีฤทธิ์มาก พวกเธอเห็นมหากัสสปะกำลังจงกรมอยู่
กับภิกษุหลายรูปไหม”
“เห็น พระพุทธเจ้าข้า”
“ภิกษุทั้งหมดนี้ล้วนเป็นธุตวาท พวกเธอเห็นอนุรุทธะกำลังจงกรมอยู่
กับภิกษุหลายรูปไหม”
“เห็น พระพุทธเจ้าข้า”
“ภิกษุทั้งหมดนี้ล้วนเป็นผู้มีทิพพจักษุ พวกเธอเห็นปุณณมันตานีบุตร
กำลังจงกรมอยู่กับภิกษุหลายรูปไหม”
“เห็น พระพุทธเจ้าข้า
จบ ๔. หีนาธิมุตติสูตร