๒. สุขิตสูตร เล่ม ๑๖

๒. ทุติยวรรค

๑. ทุคคตสูตร

ว่าด้วยการมองคนจน

{๔๔๓}[๑๓๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน

อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มี

พระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังสารวัฏนี้ไม่มีใครรู้ที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลายได้

เมื่อเหล่าสัตว์ผู้มีอวิชชาเป็นที่กางกั้น มีตัณหาเป็นเครื่องประกอบไว้ เวียนว่าย

ตายเกิดอยู่ ที่สุดเบื้องต้นย่อมไม่ปรากฏ ... เธอทั้งหลายเห็นบุคคลใด

เป็นคนยากจน ประกอบด้วยความพิการ พึงลงสันนิษฐานในบุคคลนี้ว่า ‘เราทั้งหลายก็เคยเสวยทุกข์เห็นปานนี้มาแล้วโดยกาลนานอย่างนี้,ข้อนั้นเพราะเหตุไร

เพราะว่าสังสารวัฏนี้ไม่มีใครรู้ที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลายได้ ... เพียงพอที่จะ

หลุดพ้นในสังขารทั้งปวงกัน” (๑)

๒. สุขิตสูตร

ว่าด้วยการมองคนมั่งมี

{๔๔๔}[๑๓๕] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

สังสารวัฏนี้ไม่มีใครรู้ที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลายได้ เมื่อเหล่าสัตว์ผู้มีอวิชชาเป็นที่กางกั้น มีตัณหาเป็นเครื่องประกอบไว้ เวียนว่ายตายเกิดอยู่ ที่สุดเบื้องต้นย่อมไม่ปรากฏ ... เธอทั้งหลายเห็นบุคคลใดเพียบพร้อมด้วยความสุข ได้รับประคบประหงมอย่างดี พึงลงสันนิษฐานในบุคคลนี้ว่า ‘เราทั้งหลายก็เคย

เสวยสุขเห็นปานนี้มาแล้วโดยกาลนานนี้’ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่า

สังสารวัฏนี้ไม่มีใครรู้ที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลายได้ ... เพียงพอที่จะหลุดพ้นในสังขารทั้งปวงกัน” (๒)

๓. ติงสมัตตสูตร

ว่าด้วยภิกษุชาวเมืองปาวา ๓๐ รูป

{๔๔๕}[๑๓๖] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันอันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ภิกษุชาวเมืองปาวาประมาณ ๓๐ รูป ซึ่งทั้งหมดล้วนแต่เป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร ถือเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ถือครองผ้าไตรจีวรเป็นวัตรแต่ทั้งหมดล้วนยังเป็นผู้มีสังโยชน์อยู่ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

{๔๔๖}ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงพระดำริว่า “ภิกษุชาวเมืองปา

วาประมาณ ๓๐ รูป ซึ่งทั้งหมดล้วนแต่เป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร ถือเที่ยว

บิณฑบาตเป็นวัตร ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ถือครองผ้าไตรจีวรเป็นวัตร แต่ทั้งหมดล้วนยังเป็นผู้มีสังโยชน์อยู่ ถ้ากระไรหนอ เราพึงแสดงธรรมโดยประการที่ภิกษุเหล่านี้จะพึงมีจิตหลุดพ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น ณ อาสนะนี้ทีเดียว” ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

{๔๔๗}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังสารวัฏนี้ไม่มีใครรู้ที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลายได้เมื่อเหล่าสัตว์ผู้มีอวิชชาเป็นที่กางกั้น มีตัณหาเป็นเครื่องประกอบไว้ เวียนว่ายตายเกิดอยู่ ที่สุดเบื้องต้นย่อมไม่ปรากฏ เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ระหว่างโลหิตที่หลั่งไหลออกของพวกเธอผู้เวียนว่ายตายเกิดอยู่