พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ลักขณสังยุตต์ · ทุติยวรรค
๑. กูปนิมุคคสูตร เล่ม ๑๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๕๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๑ ในทุติยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ลักขณสังยุตต์ ทุติยวรรค กูปนิมุคคสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๗๑๖–๗๑๗
ทุติยวรรคที่ ๒
๑. กูปนิมุคคสูตร
ว่าด้วยบุรุษจมหลุมคูถ
[๖๕๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ :-
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน กลัน-ทกนิวาปสถาน กรุงราชคฤห์ ฯ ล ฯ ท่านมหาโมคคัลลานะได้ตอบว่าเมื่อผมลงหาจากภูเขาคิชฌกูฏได้เห็นบุรุษจมอยู่ในหลุมคูถจนมิดศรีษะ ฯลฯ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์นี้ได้เป็นคนทำชู้กับภรรยาของผู้อื่น อยู่ในกรุงราชคฤห์นี้เอง ฯ ล ฯ.
จบกูปนิมุคคสูตรที่ ๑
[พึงทำเปยยาลอย่างนั้น]
ทุติยวรรคที่ ๒
อรรถกถากูปนิมุคคสูตรที่ ๑
วรรคที่ ๒ สูตรที่ ๑ เรื่องชายทำชู้กับภรรยาของผู้อื่น มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
สัตว์นั้นถูกต้องผัสสะหญิงมีสามี ซึ่งคนอื่นรักษาคุ้มครอง มีจิตยินดี
ด้วยสุขแต่อุจจาระและสุขแต่กาม เพราะเขามีส่วนเสมอกับกรรม จึงสัมผัสคูถ บังเกิดในหลุมคูถนั้นเพื่อเสวยทุกข์.
จบอรรถกถาคูถขาทิสูตรที่ ๒
๒. คูถขาทิสูตร
ว่าด้วยบุรุษกินคูถ
[๖๕๑] ฯ ล ฯ ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้ตอบว่า เมื่อผมลงมาจากภูเขาคิชฌกูฏ ได้เห็นบุรุษผู้จมอยู่ในหลุมคูถ ใช้มือทั้งสองกอบคูถกิน ฯ ล ฯ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์นี้ได้เป็นพราหมณ์อยู่ในกรุงราชคฤห์นี้เอง พราหมณ์นั้นนิมนต์พระภิกษุสงฆ์ในพระศาสนาของพระกัสสป-สัมมาสัมพุทธเจ้าด้วยภัตแล้ว เอาคูถใส่จนเต็มรางแล้ว ใช้ให้คนไปบอกเวลาแล้วกล่าวว่า ท่านเจ้าข้า ขอพวกท่านจงฉันและจงนำไปจนพอแก่ความต้องการเถิด ฯ ล ฯ.
จบคูถขาทิสูตรที่ ๒
อรรถกถาคูถขาทิสูตรที่ ๒
เรื่องบุรุษผู้กินคูถ ปรากฏชัดแล้วแล.
จบอรรถกถาคูถขาทิสูตรที่ ๒
จบ ๑. กูปนิมุคคสูตร