๒. ทุสสีลสูตร เล่ม ๑๖

๓. กัมมปถวรรค

หมวดว่าด้วยกรรมบถ

๑. อสมาหิตสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โลกโดยธาตุว่าด้วยมีใจไม่มั่นคง

{๓๙๐}[๑๐๗] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลกทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธา สัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีใจไม่มั่นคงย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีใจไม่มั่นคง สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญาทราม สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลกที่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีหิริ สัตว์โลกที่มีโอตตัปปะย่อม

คบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีใจนั่นคงย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีใจมั่นคง สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกัน

กับสัตว์โลกที่มีปัญญา,’ (๑)

๒. ทุสสีลสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โดยธาตุว่าด้วยการทุศีล

{๓๙๑}[๑๐๘] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลก

ทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุนั่นแล คือ สัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธา

ย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีศรัทธา สัตว์โลกที่ไม่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีหิริ สัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่ไม่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่ทุศีลย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลก

ที่ทุศีล สัตว์โลกที่มีปัญญาทรามย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีปัญญา

ทราม สัตว์โลกที่มีศรัทธาย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศรัทธา สัตว์โลก

ที่มีหิริย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีหิริ สัตว์โลกที่มีโอตตัปปะ

ย่อมคบค้าสมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีโอตตัปปะ สัตว์โลกที่มีศีลย่อมคบค้า

สมาคมกันกับสัตว์โลกที่มีศีล สัตว์โลกที่มีปัญญาย่อมคบค้าสมาคมกัน

กับสัตว์โลกที่มีปัญญา” (๒)

๓. ปัญจสิกขาปทาสูตร

ว่าด้วยการคบหากันโดยมีศีล ๕ เป็นแกนนำ

{๓๙๒}[๑๐๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อน

ภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า

{๓๙๓}“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์โลกทั้งหลายย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุ

นั่นแล คือ

(๑) สัตว์โลกที่ชอบฆ่าสัตว์ย่อมคบค้าสมาคมกับสัตว์โลกที่ชอบฆ่าสัตว์

ด้วยกัน

(๒)สัตว์โลกที่ชอบลักทรัพย์ย่อมคบค้าสมาคมกับสัตว์โลกที่ชอบลัก

ทรัพย์ด้วยกัน