๒. ทุสสีลสูตร เล่ม ๑๖

ทสกัมมปถวรรคที่ ๓

อรรถกถาอสมาทิตสูตรที่ ๑

ในสูตรอื่นจากวรรคที่ ๒ นี้ อสมาหิตสูตรที่ ๑ (ข้อ ๓๙๐)พระองค์ตรัสด้วยอำนาจแห่งธรรมมีอัสสัทธาเป็นต้น ๕ อย่าง. ทุสสีล-สูตรที่ ๒ (ข้อ ๓๙๑) ก็ตรัสเช่นนั้น. แต่ในอสมาหิตสูตรที่ ๑พระองค์ตรัส อสมาหิต บท เป็นบทที่ ๔. ในทุสสีลสูตรที่ ๒พระองค์ตรัส ทุสสีล บท เป็นบทที่ ๔. เมื่อพระองค์ตรัสอย่างนี้ เป็นอันตรัสตามอัธยาศัยของบุคคลผู้จะตรัสรู้.

บทว่า อสมาหิตา ในสูตรที่ ๑ นี้ ความว่า เว้นจากอุปจาร-สมาธิ และอัปปนาสมาธิ. บทว่า ทุสฺสีลา แปลว่า ไม่มีศีล. สูตรที่ ๓พระองค์ตรัสด้วยอำนาจอัธยาศัยของบุคคลผู้จะตรัสรู้. สูตรที่ ๔ ตรัสด้วยอำนาจกรรมบถ ๗. สูตรที่ ๕ ตรัสด้วยอำนาจกรรมบถ ๑๐.

๒. ทุสสีลสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โดยธาตุว่าด้วยศรัทธาและหิริ

[๓๙๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี. ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระ-ภาคเจ้าตรัสเรียกว่าภิกษุทั้งหลาย. . . แล้วได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลายสัตว์ทั้งหลายย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกัน โดยธาตุเทียว คือสัตว์จำพวกที่ไม่มีศรัทธา ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่ไม่มีศรัทธา

สัตว์จำพวกที่ไม่มีหิริ ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่ไม่มีหิริ สัตว์จำพวกที่ไม่มีโอตตัปปะ ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกันสัตว์จำพวกที่ไม่มีโอตตัปปะ สัตว์จำพวกที่ทุศีล ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่ทุศีล สัตว์จำพวกที่มีปัญญาทราม ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่มีปัญญาทราม สัตว์จำพวกที่มีศรัทธา ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่มีศรัทธา สัตว์จำพวกที่มีหิริ ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่มีหิริสัตว์จำพวกที่มีโอตตัปปะ ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่มีโอตัปปะ สัตว์จำพวกที่มีศีล ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่มีศีล สัตว์จำพวกที่มีปัญญา ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันกับสัตว์จำพวกที่มีปัญญา.

จบทุสสีลสูตรที่ ๒

อรรถกถาทุสสีลสูตรที่ ๒

ในทุสสีลสูตรที่ ๒ บทว่า ทุสฺสีลา ได้แก่ ไม่มีศีล.

จบอรรถกถาทุสสีลสูตรที่ ๒

๓. ปัญจสิกขาปทสูตร

ว่าด้วยการคบค้าของสัตว์โดยธาตุต่างด้วยศีล ๕

[๓๙๒] ข้าพเจ้าได้ฟังมาแล้วอย่างนี้:-

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อาราม