พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · กัสสปสังยุตต์
๑๒. ปรัมมรณสูตร เล่ม ๑๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๒๘–๕๓๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๒/๑๓ ในกัสสปสังยุตต์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค กัสสปสังยุตต์ ปรัมมรณสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๖ หน้า ๒๙๕–๒๙๖
มิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้ ผู้
ใดสำคัญเราว่าจะปกปิดด้วยอภิญญา ๖ ได้ ผู้นั้นก็ควรสำคัญข้าง ๗ ศอก
หรือ ๗ ศอกครึ่งว่าจะพึงปกปิดด้วยใบตาลได้”
ก็แล ถุลลนันทาภิกษุณีได้สึกไปจากพรหมจรรย์แล้ว (๑๑)
๑๒. ปรัมมรณสูตร
ว่าด้วยสัตว์ตายไปแล้วเกิดอีกหรือไม่เกิด
{๕๒๘}[๑๕๕] สมัยหนึ่ง ท่านพระมหากัสสปะและท่านพระสารีบุตรอยู่ที่ป่า
อิสิปตนมฤคทายวัน ใกล้พระนครพาราณสี ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรออกจากที่พักผ่อนในเวลาเย็น เข้าไปหาท่านพระมหากัสสปะถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้ปราศรัยกะท่านพระมหากัสสปะครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไป
แล้ว จึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรนั่งแล้วได้ถามท่าน
พระมหากัสสปะว่า
{๕๒๙}“ดูก่อนท่านกัสสปะ สัตว์หลังจากตายแล้วเกิดอีกหรือ”
ท่านพระมหากัสสปะตอบว่า“ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้ามิได้ทรงพยากรณ์ไว้”“สัตว์หลังจากตายแล้วไม่เกิดอีกหรือ”
“แม้ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็มิได้ทรงพยากรณ์ไว้”
“สัตว์หลังจากตายแล้วเกิดก็มี ไม่เกิดก็มีหรือ”
“แม้ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็มิได้ทรงพยากรณ์ไว้”
“สัตว์หลังจากตายแล้วจะว่าเกิดอีกก็ไม่ใช่ ไม่เกิดอีกก็ไม่ใช่หรือ”
“แม้ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็มิได้ทรงพยากรณ์ไว้”
“เพราะเหตุอะไรหรือ ข้อที่กล่าวถึงนั้น ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงมิได้ทรงพยากรณ์ไว้”
“เพราะว่าข้อนั้นไม่มีประโยชน์ ไม่เป็นเบื้องต้นแห่งการประพฤติ
พรหมจรรย์ ย่อมไม่เป็นไปเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับกิเลสเพื่อเข้าไปสงบ เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อตรัสรู้ เพื่อนิพพาน เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงมิได้ทรงพยากรณ์ไว้”
“ถ้าเช่นนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพยากรณ์ไว้อย่างไรเล่า”
{๕๓๐}“พระผู้มีพระภาคฺเจ้าทรงพยากรณ์ไว้ว่า ‘นี้ทุกข์ นี้เหตุเกิดแห่งทุกข์
นี้ความดับทุกข์ นี้ทางให้ถึงความดับทุกข์”
“ก็เพราะเหตุอะไร ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงพยากรณ์ไว้”
“เพราะว่าข้อนั้นมีประโยชน์ เป็นเบื้องต้นแห่งการประพฤติพรหมจรรย์ย่อมเป็นไปเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับกิเลส เพื่อเข้าไปสงบ เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อตรัสรู้ เพื่อนิพพาน เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงพยากรณ์ไว้” (๑๒)
๑๓. สัทธัมมปฏิรูปกสูตร
ว่าด้วยเหตุเสื่อมศาสนา
{๕๓๑}[๑๕๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระมหากัสสปะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระมหากัสสปะนั่งแล้ว
ได้ทูลถามว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอแลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้
เมื่อก่อนสิกขาบทมีน้อย และภิกษุตั้งอยู่ในพระอรหัตตผลมีมาก และอะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้บัดนี้สิกขาบทมีมาก และภิกษุตั้งอยู่ในพระอรหัตตผลมีน้อย”
{๕๓๒}พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนกัสสปะ ข้อนั้นเป็นอย่างนี้ คือ เมื่อหมู่สัตว์เสื่อมทรามลง พระสัทธรรมกำลังอันตรธานไป สิกขาบทจึงมีมากขึ้น
จบ ๑๒. ปรัมมรณสูตร