๑๐. ขันธสูตร เล่ม ๑๗

เตโชธาตุ ... แห่งวาโยธาตุ ... แห่งอากาสธาตุ ... แห่งวิญญาณธาตุ นี้เป็น ความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่ง

ชรามรณะ

{๔๙๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งปฐวีธาตุ... แห่งอาโปธาตุ... แห่งเตโชธาตุ... แห่งวาโยธาตุ ... แห่งอากาสธาตุ ... แห่งวิญญาณธาตุ ... นี้เป็นความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งชรามรณะ”

๑๐. ขันธสูตร

ว่าด้วยความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไปแห่งทุกข์

{๔๙๗} [๓๒๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความ

ตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งรูป นี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชรามรณะ ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ... แห่งสังขารทั้งหลาย… แห่งวิญญาณ นี้เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ เป็นความตั้งอยู่แห่งโรคเป็นความปรากฏแห่งชรามรณะ

{๔๙๘} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งรูป นี้เป็นความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรคเป็นความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งชรามรณะ ความดับไม่เหลือ ความสงบ ระงับความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งเวทนา … แห่งสัญญา ... แห่งสังขารทั้งหลาย ... แห่งวิญญาณ นี้เป็นความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดำรงอยู่ไม่ได้แห่งชรามรณะ”

จบ อุปปาทสังยุต

รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ

๑.จักขุสูตร ๒.รูปสูตร

๓.วิญญาณสูตร ๔.สัมผัสสสูตร

๕.สัมผัสสชาสูตร ๖.สัญญาสูตร

๗.สัญเจตนาสูตร ๘.ตัณหาสูตร

๙.ธาตุสูตร ๑๐.ขันธสูตร

๖. กิเลสสังยุต

๑. จักขุสูตร

ว่าด้วยฉันทราคะในจักษุเป็นต้นเป็นอุปกิเลสแห่งจิต

{๔๙๙} [๓๒๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในจักษุ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในโสตะ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในฆานะ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในชิวหา นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในกาย นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในมโน นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแลภิกษุละอุปกิเลสแห่งจิตในฐานะ ๖ นี้ได้

เมื่อนั้นจิตของเธอย่อมเป็นจิตน้อมไปในเนกขัมมะ จิตที่มีเนกขัมมะอบรมแล้วย่อมปรากฏควรแก่การงานในธรรมที่พึงทำให้แจ้งด้วยอภิญญา