๑๐. ขันธสูตร เล่ม ๑๗

[๔๙๖] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับโดยไม่เหลือความสงบระงับ ความดับสูญแห่งปฐวีธาตุ ฯลฯ แห่งอาโปธาตุ ฯลฯ

แห่งเตโชธาตุ ฯลฯ แห่งวาโยธาตุ ฯลฯ แห่งอากาสธาตุ ฯลฯ แห่งวิญญาณธาตุ เป็นความดับโดยไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดับสูญแห่งชราและมรณะ.

จบ ธาตุสูตร

๑๐. ขันธสูตร

ว่าด้วยความเกิดขึ้นตั้งอยู่และดับไปแห่งทุกข์

[๔๙๗] กรุงสาวัตถี. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้นความตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งรูป เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชราและมรณะ.

ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด ความปรากฏแห่งเวทนา ฯลฯ

แห่งสัญญา ฯลฯ แห่งสังขาร ฯลฯ แห่งวิญญาณ เป็นความเกิดขึ้นแห่งทุกข์เป็นความตั้งอยู่แห่งโรค เป็นความปรากฏแห่งชราและมรณะ.

[๔๙๘] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับโดยไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดับสูญแห่งรูป เป็นความดับโดยไม่เหลือแห่งทุกข์ เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดับสูญแห่งชราและมรณะ. ความดับโดยไม่เหลือ ความสงบระงับ ความดับสูญแห่งเวทนา ฯลฯ แห่งสัญญาฯลฯ แห่งสังขาร ฯลฯ แห่งวิญญาณ เป็นความดับโดยไม่เหลือแห่งทุกข์เป็นความสงบระงับแห่งโรค เป็นความดับสูญแห่งชราและมรณะ.

จบ ขันธสูตร

จบ อุปปาทสังยุต

อรรถกถาอุปปาทสังยุต

คำทั้งหมดในอุปปาทสังยุตชัดเจนแล้วทั้งนั้น.

จบ อรรถกถาอุปปาทสังยุต

รวมพระสูตรที่มีในสังยุต นี้ คือ

๑. จักขุสูตร ๒. รูปสูตร ๓. วิญญาณสูตร ๔. ผัสสสูตร๕. เวทนาสูตร ๖. สัญญาสูตร ๗. เจตนาสูตร ๘. ตัณหาสูตร ๙. ธาตุสูตร๑๐. ขันธสูตร.

๖. กิเลสสังยุต

๑. จักขุสูตร

ว่าด้วยอุปกิเลสแห่งจิต

[๔๙๙] กรุงสาวัตถี. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในจักษุ เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในหู เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในจมก เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในลิ้น เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในกาย เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในใจ เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแลภิกษุละอุปกิเลสแห่งใจในฐานะ ๖ นี้ได้ เมื่อนั้น จิตของเธอย่อมเป็นอันน้อมไปในเนกขัมมะ จิตอันเนกขัมมะอบรมแล้ว ย่อมปรากฏว่าควรแก่การงาน ในธรรมอันพึงทำให้แจ้งด้วยอภิญญา

จบ จักขุสูตรที่ ๑

๒. รูปสูตร

ว่าด้วยอุปกิเลสแห่งจิต

[๕๐๐] กรุงสาวัตถี. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในรูป เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในเสียง ฯลฯ ในกลิ่น ฯลฯ ในรส ฯลฯ ในโผฏฐัพพะ ฯลฯ

ในธรรมารมณ์ เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแล