พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · สุปัณณสังยุต
๑๗–๔๖. ชลาพุชาทิทานูปการสูตร ที่ ๑-๓๐ เล่ม ๑๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๓๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๖ ในสุปัณณสังยุตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค สุปัณณสังยุต ชลาพุชาทิทานูปการสูตร ที่ ๑-๓๐ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๗ หน้า ๓๖๕–๓๖๗
อัณฑชะมีอายุยืน มีรัศมีงาม มีความสุขมาก เขาจึงมีความปรารถนาอย่างนี้ว่า ‘โอหนอ หลังจากตายไปขอให้เราได้เข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะด้วยเถิด’ เขาจึงให้ข้าว หลังจากตายไปเขาจึงได้เข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ ดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ”
... เขาจึงให้น้ำ ... เขาจึงให้ผ้า ... เขาจึงให้ยานพาหนะ ... เขาจึงให้มาลา... เขาจึงให้ของหอม... เขาจึงให้เครี่องลูบไล้... เขาจึงให้ที่นอน... เขาจึงให้ที่พัก... เขาจึงให้ประทีป... เขาจึงให้อุปกรณ์แห่งประทีป หลังจากตายไปเขาจึงได้เข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ ดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้หลังจากตายไป จึงเขาถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ”
๑๗-๔๖. ชลาพุชาทิทานูปการสูตร
ว่าด้วยเหตุปัจจัยให้เข้าถึงความเป็นครุฑ
{๕๓๖} [๔๐๘-๔๓๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถีงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นชลาพุชะ ...
ของพวกครุฑที่เป็นสังเสทชะ ... ของพวกครุฑที่เป็นโอปปาติกะ”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้
ทำกรรมทั้งสองด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ เขาได้สดับมาว่าพวกครุฑที่เป็นชลาพุชะมีอายุยืน มีรัศมีงาม มีความสุขมาก เขาจึงมีความปรารถนาอย่างนี้ว่า ‘โอหนอ หลังจากตายไปขอให้เราได้เข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑ
ที่เป็นชลาพุชะด้วยเถิด’ เขาจึงให้ข้าว... น้ำ... ผ้า... ยานพาหนะ... มาลา ...
ของหอม... เครื่องลูบไล้... ที่นอน... ที่พัก... ประทีป... อุปกรณ์แห่งประทีปหลังจากตายไปเขาจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นชลาพุชะดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้ หลังจากตายไปจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นชลาพุชะ
ดูก่อนภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้ ... ขอให้เราได้เข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นสังเสทชะด้วยเถิด เขาจึงให้ข้าว ... น้ำ ...
ดูก่อนภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้ ... ขอให้เราได้เข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นสังเสทชะด้วยเถิด เขาจึงให้ข้าว ... น้ำ ...
ดูก่อนภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้ ... เป็นผู้ทำกรรมทั้งสองด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ เขาได้สดับมาว่าพวกครุฑที่เป็นโอปปาติกะมีอายุยืน มีรัศมีงามมีความสุขมาก เขาจึงปรารถนาอย่างนี้ว่า ‘โอหนอ หลังจากตายไปขอเราได้เข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นโอปปาติกะด้วยเถิด’ เขาจึงให้ข้าว ...
น้ำ... ผ้า... ยานพาหนะ... มาลา... ของหอม... เครื่องลูบไล้... ที่นอน... ที่พัก... ประทีป ... อุปกรณ์แห่งประทีป หลังจากตายไปเขาจึงเข้าถึงความ เป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นโอปปาติกะ ดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกครุฑที่เป็นโอปปาติกะ”
จบ สุปัณณสังยุต
รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ
๑. สุทธิกสูตร ๒. หรันติสูตร
๓. ทวยการีสูตร ๔-๖. ทุติยาทิทวยการีสูตร
๗-๑๖. อัณฑชทานูปการสูตร ๑๗-๔๖. ชลาพุชาทิทานูปการสูตร
๑๐. คันธัพพกายสังยุต
๑. สุทธิกสูตร
ว่าด้วยเทวดาซึ่งนับเนื่องในหมู่คนธรรพ์
{๕๓๗} [๔๓๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงพวกเทวดาซึ่งนับเนื่องในหมู่คนธรรพ์ แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเทวดาซึ่งนับเนื่องในหมูคนธรรพ์เป็นไฉน คือ
พวกเทวดาซึ่งสิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่รากก็มี สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่แก่นก็มี สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่กระพี้ก็มี สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่เปลือกก็มีสิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่กะเทาะก็มี สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่ใบก็มี สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่ดอกก็มี สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่ผลก็มี สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่รสก็มี สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่กลิ่นก็มี ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกนี้เราเรียกว่าพวกเทวดาซึ่งนับเนื่องในหมู่คนธรรพ์”
๒. สุจริตสูตร
ว่าด้วยเหตุให้เข้าถึงความเป็นคนธรรพ์
{๕๓๘} [๔๓๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
ครั้งนั้นแลภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถีงที่ประทับ ...แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกเทวดาซึ่งนับเนื่องในหมู่คนธรรพ์”
- ๑คนธรรพ์ (คันธัทพะ) ในที่นี้ หมายถึงรุกขเทวดาผู้สิงสถิตอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นต่าง ๆ (นัย สํ.ข.อ. ๓๘๒)
จบ ๑๗–๔๖. ชลาพุชาทิทานูปการสูตร ที่ ๑-๓๐