๒. รูปสูตร เล่ม ๑๗

๖. กิเลสสังยุต

๑. จักขุสูตร

ว่าด้วยฉันทราคะในจักษุเป็นต้นเป็นอุปกิเลสแห่งจิต

{๔๙๙} [๓๒๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในจักษุ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในโสตะ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในฆานะ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในชิวหา นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในกาย นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในมโน นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแลภิกษุละอุปกิเลสแห่งจิตในฐานะ ๖ นี้ได้

เมื่อนั้นจิตของเธอย่อมเป็นจิตน้อมไปในเนกขัมมะ จิตที่มีเนกขัมมะอบรมแล้วย่อมปรากฏควรแก่การงานในธรรมที่พึงทำให้แจ้งด้วยอภิญญา

๒. รูปสูตร

ว่าด้วยฉันทราคะในรูปเป็นต้นเป็นอุปกิเลสแห่งจิต

{๕๐๐} [๓๒๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในรูป นี้เป็น

อุปกิเลสแห่งจิต ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในเสียง... ในกลิ่น... ในรส… ในโผฏฐัพพะ ... ในธรรมารมณ์ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแลภิกษุละอุปกิเลสแห่งจิตในฐานะ ๖ นี้ได้

เมื่อนั้นจิตของเธอย่อมเป็นจิตน้อมไปในเนกขัมมะ จิตที่มีเนกขัมมะอบรมแล้วย่อมปรากฏควรแก่การงานในธรรมที่พึงทำให้แจ้งด้วยอภิญญา”

๓. วิญญาณสูตร

ว่าด้วยฉันทราคะในจักขุวิญญาณเป็นต้นเป็นอุปกิเลสแห่งจิต

{๕๐๑} [๓๒๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในจักขุ

วิญญาณ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจใน

โสตวิญญาณ... ในฆานวิญญาณ... ในชิวหาวิญญาณ... ในกายวิญญาณ ... ในมโนวิญญาณ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแลภิกษุละอุปกิเลสแห่งจิตในฐานะ ๖ นี้ได้

เมื่อนั้นจิตของเธอย่อมเป็นจิตน้อมไปในเนกขัมมะ จิตที่มีเนกขัมมะอบรมแล้วย่อมปรากฏควรแก่การงานในธรรมที่พึงทำให้แจ้งด้วยอภิญญา”