๒. อัปปายุกาสูตร เล่ม ๒๕

๕. โสณวรรค ๒. อัปปายุกสูตร

ข้าพระองค์ก็พูดว่า ‘แม่มัลลิกา แม้เราเองก็ไม่มีใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัวเอง”

ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

ตถาคตตรวจตราด้วยจิตทั่วทุกทิศแล้ว ยังไม่พบผู้ที่

เป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัวเองในที่ไหน ๆ เลย สัตว์เหล่าอื่นก็

รักตัวมากเช่นกัน เพราะฉะนั้น ผู้รักตัวเองจึงไม่ควร

เบียดเบียนผู้อื่น

๒. อัปปายุกสูตร

ว่าด้วยมารดาพระโพธิสัตว์พระชนมายุน้อย

{๑๑๑} [๔๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ขณะนั้นเป็นเวลาเย็น ท่านพระอานนท์ออกจากที่เร้นแล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “น่าอัศจรรย์นัก พระพุทธเจ้าข้า น่าแปลกใจนัก พระพุทธเจ้าข้า ที่พระมารดาของพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีพระชนมายุน้อยเหลือเกิน เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าประสูติได้ ๗ วัน พระมารดาของพระองค์ก็เสด็จสวรรคต เข้าถึงหมู่เทพชั้นดุสิต”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ข้อนี้เป็นอย่างนั้น อานนท์ ข้อนี้เป็นอย่างนั้น อานนท์ แท้จริงพระมารดาของพระโพธิสัตว์ทั้งหลายมีอายุน้อย

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

ทั้งนั้น เมื่อพระโพธิสัตว์ประสูติได้ ๗ วัน มารดาจะเสด็จสวรรคต เข้าถึงหมู่เทพชั้นดุสิต”

ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

เหล่าสัตว์ที่เกิดมาแล้วและที่จะเกิดต่อไป ทั้งหมดจะ

ต้องละทิ้งร่างกายไป ผู้ฉลาดทราบถึงความเสื่อมของ

สัตว์ทั้งปวงนั้นแล้ว พึงพากเพียรประพฤติพรหมจรรย์

๓. สุปปพุทธกุฏฐิสูตร

ว่าด้วยทรงแสดงอริยสัจโปรดสุปปพุทธกุฎฐิ

{๑๑๒} [๔๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็ครั้งนั้นแล ในพระนครราชคฤห์มีชายโรคเรื้อนคนหนึ่งชื่อสุปปพุทธะเป็นคนขัดสน กำพร้า น่าสงสาร วันหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งแสดงธรรมอยู่ท่ามกลางบริษัทหมู่ใหญ่สุปปพุทธะได้เห็นหมู่มหาชนชุมนุมกันอยู่แต่ไกลทีเดียว จึงคิดว่า “ในที่นี้เขาคงแจกของกินของใช้บางอย่างโดยไม่ต้องสงสัย แม้เราเองก็ควร จะได้ของกินของใช้อะไรกะเขาในที่นี้บ้าง”ต่อจากนั้น เขาจึงได้เข้าไปยังหมู่มหาชนนั้น ได้เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งแสดงธรรมอยู่ท่ามกลางบริษัทหมู่ใหญ่ จึงคิดว่า “ในที่นี้ เขาคงไม่แจกของกินของใช้อะไรกัน พระสมณโคดมนี้กำลังทรงแสดงธรรม