๕. อุปาสกสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

๕. อุปาสกสูตร

ว่าด้วยผู้ไม่มีเครื่องกังวลเป็นสุขในโลก

{๕๕} [๑๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล อุบาสกชาว บ้านอิจฉานังคละคนหนึ่งเดินทางมาถึงพระนครสาวัตถีโดยลำดับด้วยธุระบางอย่าง อุบาสกนั้นครั้นทำธุระในพระนครสาวัตถีเสร็จแล้วจึงเข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะอุบาสกนั้นว่า “ดูก่อนอุบาสก นานนักหนอท่านจึงจะได้แวะเวียนมายังที่นี่”อุบาสกนั้นกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ประสงค์ จะเข้าเฝ้าพระองค์มานานแล้ว แต่ติดธุระบางอย่างจึงไม่สามารถมาเฝ้าได้”

ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

ความสุขย่อมมีแก่ผู้ไม่มีกิเลสที่เป็นเหตุให้กังวล มีธรรมนับได้แล้ว เป็นพหูสูต ท่านจงดูคนที่มีกิเลสที่ เป็นเหตุให้กังวลเดือดร้อนอยู่ คนที่มีจิตใจผูกพันต่อกัน ย่อมเดือดร้อนรํ่าไป

๒. มุจจลินทวรรค ๖. คัพภินีสูตร

๖. คัพภินีสูตร

ว่าด้วยความทุกข์ของหญิงมีครรภ์

{๕๖} [๑๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ภรรยาสาวรุ่น ของปริพาชกคนหนึ่งมีครรภ์แก่ใกล้คลอด นางจึงกล่าวกะปริพาชกว่า “ท่านพราหมณ์ ท่านจงไปหานํ้ามันเตรียมไวัให้ฉันเวลาคลอด”เมื่อนางกล่าวอย่างนี้แล้ว ปริพาชกนั้นได้กล่าวกะนางว่า “แม่นางผู้เจริญ ฉันจะไปหานํ้ามันได้จากที่ไหน”

นางได้กล่าวเป็นครั้งที่ ๒ ว่า “ท่านพราหมณ์ ท่านจงไปหานํ้ามัน เตรียมไวัให้ฉันเวลาคลอด” เขาก็ยังกล่าวกับนางอยู่เช่นเดิม

นางได้กล่าวเป็นครั้งที่ ๓ ว่า “ท่านพราหมณ์ ท่านจงไปหานํ้ามัน เตรียมไว้ให้ฉันเวลาคลอด”

{๕๗} ครั้งนั้น เจ้าหน้าที่พระคลังได้นำเนยใสบ้าง นํ้ามันบ้างในท้องพระคลัง ของพระเจ้าปเสนทิโกศลมาถวายสมณะบ้าง ให้พราหมณ์บ้าง ให้ดื่มจนพอ แต่ไม่ให้นำกลับไป

ปริพาชกนั้นคิดว่า “ก็เจ้าหน้าที่พระคลังได้นำเนยใสบ้าง นํ้ามันบ้าง ในท้องพระคลังของพระเจ้าปเสนทิโกศลมาถวายสมณะบ้าง ให้พราหมณ์ บ้างให้ดื่มจนพอ แต่ไม่ให้นำกลับไป อย่ากระนั้นเลย เราควรจะไปยัง พระคลังของพระเจ้าปเสนทิโกศล ดื่มนํ้ามันให้อิ่มแปล้แล้วกลับบ้าน สำรอกออกมาเตรียมไว้ให้นางเวลาคลอด”