arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน · ปาฏลิคามิยวรรค

๔. นิพพานสูตร ที่ ๔ เล่ม ๒๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในปาฏลิคามิยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน ปาฏลิคามิยวรรค นิพพานสูตร ที่ ๔ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๕ หน้า ๓๐๗–๓๐๘

หน้า ๓๐๗

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน

๔. จตุตถนิพพานปฏิสังยุตตสูตร

ว่าด้วยเรื่องพระนิพพาน สูตรที่ ๔

{๑๖๑} [๗๔] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดื ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสชี้แจงภิกษุทั้งหลายให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาว่าด้วยเรื่องพระนิพพาน และภิกษุเหล่านั้นก็กำหนด จดจำไวัในใจอย่างแม่นยำ น้อมนึกถึงธรรมีกถา ตั้งใจฟังธรรมกันลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นอย่างนี้ว่า

ผู้มีตัณหาและทิฏฐิย่อมมีความดิ้นรน ผู้ที่ไม่มี

ตัณหาและทิฏย่อมไม่มีความดิ้นรน เมื่อไม่มีความ

ดิ้นรน ย่อมมีปัสสัทธิความสงบ เมื่อมีปัสสัทธิ ตัณหา

ก็ไม่มี เมื่อไม่มีตัณหา การมาการไปคือการเวียนว่าย

ตายเกิดก็ไม่มี เมื่อไม่มีการมาการไป การจุติและการ

อุบัติคือการตายและการเกิดก็ไม่มี เมื่อไม่มีการจุติและการ

อุบัติ โลกนี่ก็ไม่มี โลกหน้าก็ไม่มี ระหว่างโลก

ทั้งสองก็ไม่มี นี่แหละเป็นที่สุดแห่งทุกข์

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑พระอุทานนี้ทรงเปล่งแสดงถึงการที่บุคคลผู้ไม่มีตัณหาและทิฏฐิที่ทำให้ดิ้นรนมีกายและจิตสงบระงับและได้ปฏิบัติวิปัสสนามาโดยถูกต้องบรรลุพระนิพพานด้วยการใช้อริยมรรคละตัณหาได้เด็ดขาด (ขุ.อุ.อ. ๔๒๕)
หน้า ๓๐๘

๘. ปาฏลิคามิยวรรค ๕. จุนทสูตร

๕. จุนทสูตร

ว่าด้วยการเสวยพระกระยาหารที่บ้านนายจุนทะ

{๑๖๒} [๗๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปในแคว้นมัลละ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ได้เสด็จถึงเมืองปาวาแล้ว นัยว่าในที่นั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ อัมพวันของนายจุนทกัมมารบุตร ใกล้เมีองปาวา

นายจุนทะได้ทราบข่าวว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปในแคว้น มัลละพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ เสด็จมาถึงเมืองปาวาแล้ว ประทับอยู่ ณ อัมพวันของเรา ใกล้เมืองปาวา ครั้งนั้น นายจุนทะจึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงชี้แจงนายจุนทกัมมารบุตรผู้นั่งเรียบร้อยแล้วให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาแล้วลำดับนั้น นายจุนทกัมมารบุตรผู้อันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาแล้ว ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคเจ้า พร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์ทรงโปรดรับนิมนต์ฉันภัตตาหารของข้าพระองค์เพื่อเจริญบุญกุศลและปีติปราโมทย์ในวันพรุ่งนี้ด้วยเถิด” พระผู้มีพระภาคเจ้า

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑อัมพวันของจุนทกัมมารบุตร หมายถึงวิหารสวนมะม่วงของนายจุนทะผู้เป็นบุตรขายของช่างทอง ซึ่งเป็นมหาเศรษฐีผู้มั่งคั่ง ได้สำเร็จเป็นโสดาบันบุคคลเมื่อเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นครั้งแรก ทีเดียว ได้สร้างพระคันธกุฎีสำหรับเป็นที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า พร้อมจัดสถานที่อำนวยความสะดวกด้านที่อยู่อาศัยสำหรับภิกษุทั้งหลายในสวนมะม่วงของตนเสร็จแล้วจึงสร้าง วิหารที่ประกอบด้วยซุ้มประตูมีกำแพงเป็นรั้วล้อมมอบถวายพระภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุข วิหารนั้นจึงชื่อว่าอัมพวันของจุนทกัมมารบุตร (ขุ.อุ.อ. ๔๒๖-๔๒๗)

จบ ๔. นิพพานสูตร ที่ ๔