๔. เวปุลลปัพพตสูตร เล่ม ๒๕

๓. ตติยวรรค ๔. อัฏฐิปุญชสูตร

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มาก แล้วย่อมยึดประโยชน์ทั้งสอง คือ ประโยชน์ในชาตินี้และประโยชน์ในชาติ หน้าไว้ได้ ธรรมอย่างหนึ่งคืออะไร คือ ความไม่ประมาทในกุศลธรรมทั้งหลาย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งนี้แลอันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้วย่อมยึดประโยชน์ทั้งสอง คือ ประโยชน์ในชาตินี้และประโยชน์ ในชาติหน้าไว้ได้”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

บัณฑิตทั้งหลายย่อมสรรเสริญความไม่ประมาทใน

บุญกิริยาทั้งหลาย บัณฑิตผู้ไม่ประมาทแล้วย่อมยึด

ประโยชน์ทั้งสอง คือ ประโยชน์ในชาตินี้ ประโยชน์

ในชาติหน้าไว้ได้ เพราะยึดประโยชน์ทั้งสองอย่างนั้นไว้ได้

เราจึงเรียกธีรชนว่าเป็นบัณฑิต

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๔.อัฏฐิปุญชสูตร

ว่าด้วยกองกระดูกของแต่ละคนโตเท่าภูเขา

{๒๐๒} [๒๔] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเมื่อบุคคลคนหนึ่งเวียนว่ายตายเกิดอยู่ตลอด กัป๑หนึ่ง ก็จะพึงมีโครงกระดูก ร่างกระดูก กองกระดูกขนาดใหญ่เท่าภูเขา เวปุลละนี้ หากขนกระดูกนั้นมารวมกัน และกระดูกที่ได้สะสมไว้แล้วจะ ไม่ย่อยยับไปเสียก่อน”พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นได้ตรัสไวยากรณภาษิตนี้แล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปว่า

เราผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ได้กล่าวไว้ดังนี้ว่า ‘กระดูก

ของบุคคลคนหนึ่งที่สะสมไว้กัปหนึ่งพึงเป็นกองเท่าภูเขา’

ก็ภูเขาที่เรากล่าวนี้นั้นก็คือภูเขาใหญ่ชื่อเวปุลละ อยู่

ทางทิศเหนือของภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์

ของชาวมคธ

เมื่อใด บุคคลเห็นอริยสัจคือทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์ความล่วงพ้นทุกข์ และอริยมรรคมีองค์ ๘ อันยังสัตว์ให้ถึงความสงบทุกข์ได้ด้วยปัญญาอันชอบเมื่อนั้น บุคคลตายเกิดอีก ๗ ครั้งเป็นอย่างมาก ก็จะเป็นผู้ทำที่สุดทุกข์ได้ เพราะสังโยชน์ทั้งปวงสิ้นไป

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้โว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๓. ตติยวรรค ๖. ทานสูตร

๕. มุสาวาทสูตร

ว่าด้วยการกล่าวเท็จโดยจงใจ

{๒๐๓} [๒๕] ความจริง. พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อบุคคลประพฤติล่วงธรรมอย่างหนึ่งแล้ว เรา กล่าวว่า ‘บาปกรรมอะไร ๆ อย่างอื่นที่เขาจะทำไม่ได้ ไม่มีเลย’ ธรรม อย่างหนึ่งนั้นคืออะไร คือ การกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ผู้ที่ชอบพูดเท็จ ผู้ล่วงละเมิดธรรมอย่างหนึ่งได้ ไม่

เชื่อปรโลกเสียแล้ว ที่จะไม่ทำบาปเป็นไม่มี

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้นข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๖. ทานสูตร

ว่าด้วยการให้ทานที่มีผลมาก

{๒๐๔} [๒๖] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายถ้าส้ตว์โลกทั้งหลายรู้ผลของการแจกจ่ายทาน เหมือนอย่างที่เรารู้ไซร้ เมื่อยังไม่ให้ทาน ก็จะไม่ยอมรับประทานก่อน และ มลทินคือความตระหนี่ก็จะไม่ครอบงำจิตของสัตว์โลกเหล่านั้นได้ สัตว์โลก