พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ เอกนิบาต · วรรคที่ ๒
๘. เภทสูตร เล่ม ๒๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในวรรคที่ ๒มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ เอกนิบาต วรรคที่ ๒ เภทสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๕ หน้า ๓๔๖–๓๔๗
๒. ทุติยวรรค ๘. สังฆเภทสูตร
ยังปรารถนาจะบรรลุอรหัตผลอยู่ เหมือนความมีกัลยาณมิตรนี้เลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรย่อมละอกุศล เพิ่มพูนกุศลได้”
ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตร มีความเคารพยำเกรง ปฎิบัติ
ตามคำของกัลยาณมิตร มีสติสัมปชัญญะ พึงบรรลุ
นิพพานอันเป็นที่สิ้นสังโยชน์ทั้งปวงได้โดยลำดับ
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๘. สังฆเภทสูตร
ว่าด้วยโทษของการทำสังฆเภท
{๑๙๖} [๑๘] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งเมื่อเกิดขึ้นในโลก ย่อมเกิดขึ้นเพื่อความไม่เกื้อกูล ไม่อำนวยความสุขแก่ชนหมู่มาก เพื่อความฉิบหายไร้ประโยชน์ เพื่อความทุกข์ แก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งนั้นคืออะไร คือ สังฆเภท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อสงฆ์แตกกันแล้ว ย่อมมีความบาดหมางกัน มีการด่าว่ากัน มีการดูหมิ่นกัน มีการขับไล่กัน เพราะ
- ๑ความมีกัลยาณมิตร หมายถึงความมีบุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยคุณธรรมมีศีลเป็นต้น ผู้กำจัดทุกข์ ผู้ปกป้องประโยขน์เกื้อกูลเป็นมิตรที่มีอุปการะช่วยเหลือทุกอย่าง (ข.อิดิ.อ. ๗๓)
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ
สงฆ์แตกกันนั้น ชนทั้งหลายผู้ยังไม่เลื่อมใสก็ไม่เลื่อมใส และผู้ที่เลื่อมใสอยู่แล้ว บางพวกก็หมดความเลื่อมใส”
ในพระสูตรนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
ผู้ทำลายสงฆ์ต้องไปเกิดในอบาย ตกนรกอยู่ชั่วกัลป์
ผู้มีความยินดีเข้าร่วมด้วย ตั้งอยู่ในอธรรม ย่อมเสื่อม
จากมรรค ผล นิพพาน ผู้นั้นครั้นทำลายสงฆ์ผู้พร้อม
เพรียงกันแล้วต้องหมกไหม้อยู่ในนรกชั่วกัลป์
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนื้
๙. สังฆสามัคคีสูตร
ว่าด้วยคุณของการทำหมู่คณะให้สามัคคีกัน
{๑๙๗} [๑๙] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งเมื่อเกิดขึ้นในโลกย่อมเกิดขึ้น เพื่อเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่ชนหมู่มาก เพื่อประโยซน์เกื้อกูลและความสุข แก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งนั้นคืออะไร คือ ความสามัคคีของหมู่คณะ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อหมู่คณะพร้อมเพรียงกันอยู่ ย่อมไม่มีความบาดหมางกัน ไม่มีการด่าว่ากัน ไม่มีการดูหมิ่นกัน ไม่ขับไล่กัน เพราะสามัคคีของหมู่คณะนั้น ชนทั้งหลายผู้ยังไม่เลื่อมใสก็เลื่อมใส และผู้ที่เลื่อมใสอยู่แล้วก็จะเพิ่มความเลื่อมใสมากยิ่งขึ้น”
จบ ๘. เภทสูตร