๑๒. ทิฏฐิสูตร เล่ม ๒๕

๒. ทุติยวรรค ๑๒. ทิฏฐิคตสูตร

คนที่ชอบพูดคำไม่จริง หรือคนที่ทำบาปกรรมแล้ว

บอกว่าไม่ได้ทำ ย่อมตกนรก พวกเขาแม้ทั้งสองนั้นมีการ

กระทำที่เลวทราม ตายไปแล้วเป็นผู้เสมอกันในโลกหน้า

คนเป็นจำนวนมากมีผ้ากาสาวะพันคอ มีบาปธรรม

ไม่สำรวม คนเหล่านั้นเป็นคนชั่ว ย่อมเข้าถึงนรกเพราะ

กรรมชั่ว

ภิกษุบริโภคก้อนเหล็กแดงดุจเปลวไฟยังประเสริฐกว่า

ภิกษุผู้ทุศีล ไม่สำรวม บริโภคก้อนข้าวของราษฎร

จะประเสริฐอะไร

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๑๒. ทิฏฐิคตสูตร

ว่าด้วยเรื่องมิจฉาทิฏฐิ

{๒๒๗} [๔๙] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเทวดาและมนุษย์ถูกมิจฉาทิฏฐิ ๒ อย่างครอบงำแล้ว พวกหนึ่งย่อมยึดติด (คือพวกสัสสตทิฏฐิ) พวกหนึ่งย่อมแล่นเลยไป (คือพวกอุจเฉททิฏฐิ) ส่วนพวกที่มีจักษุย่อมเห็นตามความเป็นจริงดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เทวดาและมนุษย์พวกหนึ่งย่อมยึดติดคืออย่างไร คือ เทวดาและมนุษย์ผู้ยินดีพอใจเพลิดเพลินอยู่ในภพ เมื่อเขาแสดงธรรม

พระบาสีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

เพื่อดับภพอยู่ จิตของเทวดาและมนุษย์เหล่านั้นไม่ยอมรับ ไม่เลื่อมใส ไม่ตั้งมั่น ไม่น้อมไปในธรรมเทศนานั้น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เทวดาและมนุษย์ พวกหนึ่งย่อมยึดติดอย่างนี้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เทวดาและมนุษย์พวกหนึ่งย่อมแล่นไปคืออย่างไรคือ เทวดาและมนุษย์พวกหนึ่งอึดอัด ระอา เบื่อหน่ายภพนั้นแล แต่ยินดีวิภพอยู่ว่า ‘แน่ะท่านผู้เจริญทั้งหลาย นัยว่า เมื่อใดอัตตานี้ตายไป เมื่อนั้นย่อมขาดสูญพินาศไป หลังจากตายไปจะไม่มีอีก นี้เป็นธรรมชาติละเอียด ประณีต ถ่องแท้ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเทวดาและมนุษย์พวกหนึ่งย่อมแล่นเลยไปอย่างนี้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนเทวดาและมนุษย์พวกที่มีจักษุย่อมเห็นตาม ความเป็นจริงอย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเห็นขันธ์ ๕ โดยความ เป็นขันธ์ ๕ ครั้นเห็นเช่นนี้แล้วย่อมปฏิบัติเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับขันธ์ ๕ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เทวดาและมนุษย์พวกที่มีจักษุย่อมเห็นตามความเป็นจริงอย่างนี้แลในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระ ภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ใว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

อริยสาวกพิจารณาเห็นขันธ์ ๕ และธรรมเป็นเครื่อง

ก้าวล่วงขันธ์ ๕ ตามความเป็นจริงแล้ว ย่อมน้อมไป

ในนิพพาน เพราะภวตัณหาหมดสิ้นไป

ภิกษุผู้อริยสาวกนั้นกำหนดรู้ขันธ์ ๕ ได้ ปราศจาก

ตัณหาในภพน้อยภพใหญ่แล้ว ย่อมไม่กลับมาสู่ภพอีก

เพราะขันธ์ ๕ ขาดสูญไป

๒. ทุติยวรรค รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

จบ ทุติยวรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. วิตักกสูตร ๒. เทสนาสูตร

๓. วิชชาสูตร ๔. ปัญญาปริหีนสูตร

๕. สุกกธัมมสูตร ๖. อชาตสูตร

๗. นิพพานธาตุสูตร ๘. ปฏิสัลลานสูตร

๙. สิกขานิสงสสูตร ๑๐. ขาคริยสูตร

๑๑. อาปายิกสูตร ๑๒. ทิฏฐิคตสูตร

จบ ทุกนิบาต

๓. ติกนิบาต

๑. ปฐมวรรค

๑. มูลสูตร

ว่าด้วยอกุศลมูล ๓ ประการ

{๒๒๘} [๕๐] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อกุศลมูลนี้มี ๓ ประการ อกุศลมูล ๓ ประการ คืออะไรบ้าง คือ

๑. โลภะ ความอยากได้

๒. โทสะ ความประทุษร้าย

๓. โมหะ ความหลงไม่รู้จริง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อกุศลมูลมี ๓ ประการนี้แล”

ในพระสูตรนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่าโลภะ โทสะ โมหะเกิดในตน ย่อมเบียดเบียนคน

ที่มีจิตใจชั่วช้า เหมือนขุยไผ่เกิดขึ้นย่อมเบียดเบียนต้นไผ่

ฉะนั้น

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้