๖. ตัณหาสูตร เล่ม ๒๕

พระอริยเจ้าเหล่านั้นเป็นผู้ทำรัศม ทำแสงสว่าง

เป็นนักปราชญ์ มีจักษุ เป็นผู้ละข้าศึกคือกิเลสได้ ย่อม

ประกาศพระสัทธรรม ทำสัตว์โลกให้เกิดปัญญาสว่างไสว

ผู้มีคำสอนที่บัณฑิตทั้งหลายฟังแล้วโดยชอบ ทราบ

ความสิ้นทุกข์คือชาติแล้วย่อมไม่กลับมาเกิดอีก

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๖. ตัณหุปปาทสูตร

ว่าด้วยที่เกิดขึ้นแห่งตัณหา ๔ อย่าง

{๒๘๕} [๑๐๕] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ที่เกิดขึ้นแห่งตัณหาซึ่งเป็นที่ที่ตัณหาเมื่อจะเกิดขึ้นแก่ภิกษุย่อมเกิดขึ้นได้ มี ๔ อย่างนี้ ๔ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

๑. เกิดขึ้นเพราะจีวรเป็นเหตุ

๒. เกิดขึ้นเพราะบิณฑบาตเป็นเหตุ

๓. เกิดขึ้นเพราะเสนาสนะเป็นเหตุ

๔. เกิดขึ้นเพราะเภสัชที่มีคุณภาพดีและดียิ่งขึ้นไปเป็นเหตุ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ที่เกิดขึ้นแห่งตัณหาซึ่งเป็นที่ที่ตัณหาเมื่อจะเกิดขึ้นแก่ภิกษุย่อมเกิดขึ้นได้ มี ๔ อย่างนี้แล”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

๗. สพรหมกสูตร

คนผู้มีตัณหาเป็นเพื่อน เวียนว่ายตายเกิดอยู่สิ้น

กาลนาน ย่อมไม่ลวงพ้นสังสารวัฏอันมีความเป็นอย่างนี้

และความเป็นอย่างอื่นไปได้

ภิกษุรู้โทษนี้แล้วว่าตัณหาเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ เป็น

ผู้สิ้นตัณหา หมดความยึดมั่นถือมั่น มีสติมั่นคง

พึงนิพพานได้

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความแม้นี้ไว้แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๗. สพรหมกสูตร

ว่าด้วยบิดามารดาเป็นพรหมของบุตร

{๒๘๖} [๑๐๖] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตระกูลใดมีบิดามารดาที่บุตรธิดาบูชาอยู่ในเรือนของตน ตระกูลนั้นชื่อว่ามีพรหม ตระกูลใดมีบิดามารดาที่บุตรธิดาบูชาอยู่ในเรือนของตน ตระกูลนั้นชื่อว่ามีบุรพเทพ ตระกูลใดมีบิดามารดา ที่บุตรธิดาบูชาอยู่ในเรือนของตน ตระกูลนั้นชื่อว่ามีบุรพาจารย์ ตระกูล ใดมีบิดามารดาที่บุตรธิดาบูชาอยู่ในเรือนของตน ตระกูลนั้นชื่อว่ามีอาหุไนยบุคคล